Mexico: Eco Heroes in het nationale curriculum

Inclusión; Pensamiento crítico; Interculturalidad crítica; Igualdad de género; Vida saludable; Apropiación de las culturas a través de la lectura y la escritura; Artes y experiencias estéticas

De zeven doorlopende assen die door alle vier vormingsvelden en alle fasen lopen: inclusie, kritisch denken, kritische interculturaliteit, gendergelijkheid, gezond leven, zich culturen eigen maken via lezen en schrijven, en kunsten en esthetische ervaringen.

Code: Plan de Estudio 2022, índice: ejes articuladores

1–17Alle 17 doelen

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 10 · 11–13 jaar Eerlijkheidsdetectives: toegankelijkheid onderzoeken

  Leerlingen kunnen:

  • Het verschil uitleggen tussen gelijkheid (hetzelfde voor iedereen) en gelijkwaardigheid (wat ieder nodig heeft).
• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat speelgoed, kleuren, spelletjes en beroepen voor iedereen zijn.
• SDG 3 · 11–13 jaar Een gezonde dag ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een evenwichtige dag plannen met beweging, gezond eten en genoeg slaap.

Explica y representa los beneficios de consumir alimentos saludables (frutas, verduras, cereales, leguminosas y de origen animal), y agua simple potable, al compararlos con alimentos con alto contenido de azúcar, grasa y sal, y bebidas azucaradas; toma decisiones a favor de una alimentación saludable.

Leerlingen leggen de voordelen uit van gezond voedsel en gewoon drinkwater tegenover voedsel met veel suiker, vet en zout en tegenover suikerhoudende dranken, stellen die voor en nemen beslissingen ten gunste van gezonde voeding.

Code: Programa sintético Fase 3, p. 40 (proceso de desarrollo de aprendizaje, 2.º grado)

• SDG 2
• SDG 3

• 6–10 jaar

• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • 3 gewoontes noemen die ons helpen gezond te blijven (handen wassen, bewegen, goed slapen).
• SDG 2 · 6–10 jaar Van zaadje tot bord

  Leerlingen kunnen:

  • De delen van een plant noemen die we eten (wortel, stengel, blad, vrucht, zaad), met bij elk één voorbeeld.

Describe y representa el efecto que tienen las actividades humanas en plantas, animales, agua, suelo y aire; reflexiona en torno a la manera en cómo se aprovechan y toma decisiones que tengan un menor impacto en el entorno natural y la salud.

Leerlingen beschrijven en verbeelden het effect van menselijke activiteiten op planten, dieren, water, bodem en lucht, denken na over hoe die worden gebruikt en nemen beslissingen met minder impact op de natuurlijke omgeving en op de gezondheid.

Code: Programa sintético Fase 3, p. 42 (proceso de desarrollo de aprendizaje, 1.er grado)

• SDG 12
• SDG 13
• SDG 14

• 6–10 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
  • Eén ding noemen dat je opnieuw kunt gebruiken in plaats van het weg te gooien.
• SDG 14 · 6–10 jaar Een oceaan in een fles

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat het meeste afval in de zee op het land begint.
  • 2 manieren noemen om afval uit de oceaan te houden.
• SDG 13 · 6–10 jaar Weer en klimaat: de warme deken van de aarde

  Leerlingen kunnen:

  • 2 dingen noemen die het klimaat helpen (lopen, dingen uitzetten, planten).

Respeto, cuidado y empatía hacia la naturaleza, como parte de un todo interdependiente.

Respect, zorg en empathie voor de natuur, als deel van een onderling afhankelijk geheel.

Code: Programa sintético Fase 3, panorama de contenidos, p. 12

• SDG 15

• 6–10 jaar

• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Levende wezens in eenvoudige groepen sorteren (planten, insecten, andere dieren).
  • Uitleggen waarom elk levend wezen belangrijk is in een leefgebied.

Impacto de las actividades humanas en la naturaleza y sustentabilidad: actividades humanas que afectan a la naturaleza, y la necesidad de establecer compromisos que contribuyan a la preservación, prevención y disminución del impacto socioambiental.

Impact van menselijke activiteiten op de natuur en duurzaamheid: menselijke activiteiten die de natuur aantasten, en de noodzaak van engagementen die helpen de natuur te behouden en de sociale en ecologische impact te voorkomen en te verminderen.

Code: Programa sintético Fase 3, panorama de contenidos, p. 12

• SDG 6
• SDG 7
• SDG 12

• 6–10 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
  • Eén ding noemen dat je opnieuw kunt gebruiken in plaats van het weg te gooien.
• SDG 6 · 6–10 jaar Elke druppel telt

  Leerlingen kunnen:

  • Eén manier uitleggen om water te besparen, zoals een druppende kraan laten maken.
• SDG 7 · 6–10 jaar Zonnekracht

  Leerlingen kunnen:

  • Eén manier uitleggen om op school energie te besparen.

El derecho a la igualdad de género y vida sin violencia: estereotipos de género que pueden inducir a formas de violencia, desigualdad y discriminación.

Het recht op gendergelijkheid en op een leven zonder geweld: genderstereotypen die kunnen leiden tot vormen van geweld, ongelijkheid en discriminatie.

Code: Programa sintético Fase 3, panorama de contenidos, p. 15

• SDG 5

• 6–10 jaar

• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat speelgoed, kleuren, spelletjes en beroepen voor iedereen zijn.
  • Een stereotype herkennen in een plaatje of verhaal en zeggen waarom het oneerlijk is.

Responsabilidad compartida en el cuidado de sí y el de nuestro entorno con la familia, la escuela, la comunidad, el uso de internet y redes sociales, para generar espacios de bienestar e inclusión, equidad e igualdad.

Gedeelde verantwoordelijkheid, met gezin, school en gemeenschap en bij het gebruik van internet en sociale media, voor de zorg voor zichzelf en de eigen omgeving, om ruimtes van welzijn, inclusie, billijkheid en gelijkheid te scheppen.

Code: Programa sintético Fase 3, panorama de contenidos, p. 13

• SDG 3
• SDG 10

• 6–10 jaar

• SDG 10 · 6–10 jaar Iedereen hoort erbij

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen wat het betekent om iemand erbij te betrekken.
  • Opmerken wanneer iemand zich misschien buitengesloten voelt en een vriendelijke actie bedenken.
• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • 3 gewoontes noemen die ons helpen gezond te blijven (handen wassen, bewegen, goed slapen).

Sentido de comunidad y satisfacción de necesidades humanas.

Gemeenschapszin en het voorzien in menselijke behoeften.

Code: Programa sintético Fase 3, panorama de contenidos, p. 16

• SDG 1

• 6–10 jaar

• SDG 1 · 6–10 jaar Wat heeft iedereen nodig?

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 8 plaatjeskaarten sorteren in ‘nodig’ en ‘willen’ en één keuze uitleggen.
  • 3 dingen noemen die elk kind nodig heeft om goed te leven (bijvoorbeeld eten, schoon water, een veilig huis, school, zorg).
  • Eén manier bedenken waarop een gemeenschap een gezin kan helpen dat niet genoeg heeft.

Propone y practica acciones de consumo responsable para prevenir o mitigar la contaminación de agua, aire y suelo, así como la generación de residuos sólidos.

Leerlingen stellen acties voor verantwoorde consumptie voor en voeren ze uit om vervuiling van water, lucht en bodem en het ontstaan van vast afval te voorkomen of te verminderen.

Code: Programa sintético Fase 4, p. 45 (proceso de desarrollo de aprendizaje, 4.º grado)

• SDG 12
• SDG 14

• 6–10 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Schoon afval uit de klas sorteren in hergebruiken, recyclen, composteren en restafval.
  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
  • Eén ding noemen dat je opnieuw kunt gebruiken in plaats van het weg te gooien.
• SDG 14 · 6–10 jaar Een oceaan in een fles

  Leerlingen kunnen:

  • 2 manieren noemen om afval uit de oceaan te houden.

Compara y describe la dinámica de distintos ecosistemas de México, a partir de la diversidad de seres vivos que habitan en ellos y las características de los factores físicos que los conforman.

Leerlingen vergelijken en beschrijven hoe verschillende Mexicaanse ecosystemen werken, uitgaande van de diversiteit aan levende wezens erin en de fysische factoren die ze vormen.

Code: Programa sintético Fase 4, p. 45 (proceso de desarrollo de aprendizaje, 4.º grado)

• SDG 15

• 6–10 jaar

• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 5 levende wezens op het schoolterrein vinden, bekijken en noteren.
  • Levende wezens in eenvoudige groepen sorteren (planten, insecten, andere dieren).
  • Uitleggen waarom elk levend wezen belangrijk is in een leefgebied.

Valoración de los ecosistemas: características del territorio como espacio de vida y las interacciones de la comunidad con los ecosistemas, para su preservación responsable y sustentable.

Waardering van ecosystemen: kenmerken van het lokale gebied als leefruimte, en de interacties van de gemeenschap met de ecosystemen, met het oog op een verantwoord en duurzaam behoud ervan.

Code: Programa sintético Fase 4, panorama de contenidos, p. 12

• SDG 11
• SDG 15

• 6–10 jaar

• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom elk levend wezen belangrijk is in een leefgebied.
• SDG 11 · 6–10 jaar Mijn droomstraat

  Leerlingen kunnen:

  • Eén verandering bedenken die een straat beter maakt voor iedereen.

Equidad de género en las familias, la escuela y la comunidad.

Gendergelijkwaardigheid in gezinnen, op school en in de gemeenschap.

Code: Programa sintético Fase 4, panorama de contenidos, p. 14

• SDG 5

• 6–10 jaar

• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat speelgoed, kleuren, spelletjes en beroepen voor iedereen zijn.
  • Een stereotype herkennen in een plaatje of verhaal en zeggen waarom het oneerlijk is.
  • Eén vrouw en één man noemen die een beroep hebben waarvan sommige mensen denken dat het ‘niet voor hen’ is.

Factores que conforman la biodiversidad y el medio ambiente, la riqueza natural de México y su relevancia como parte del patrimonio biocultural de la humanidad, y la importancia de su conservación.

De factoren waaruit biodiversiteit en het milieu bestaan, de natuurlijke rijkdom van Mexico en het belang ervan als deel van het bioculturele erfgoed van de mensheid, en waarom die moet worden behouden.

Code: Programa sintético Fase 5, p. 43

• SDG 15

• 11–13 jaar

• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen wat bestuiving is en waarom veel voedselgewassen afhankelijk zijn van bestuivende dieren.
  • Een bijvriendelijk plekje plannen en uitleggen hoe het helpt.

Comprende que el efecto invernadero es un proceso natural que favorece la vida en el planeta; establece relaciones entre su alteración, la contaminación del aire y el cambio climático …

Leerlingen begrijpen dat het broeikaseffect een natuurlijk proces is dat het leven op de planeet mogelijk maakt, en brengen de verstoring ervan in verband met luchtvervuiling en klimaatverandering.

Code: Programa sintético Fase 5, p. 44 (proceso de desarrollo de aprendizaje, 6.º grado)

• SDG 13

• 11–13 jaar

• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • Het broeikaseffect uitleggen en hoe het verbranden van fossiele brandstoffen het versterkt.
  • De belangrijkste bronnen van CO₂-uitstoot op een gewone dag aanwijzen.

Indaga y propone acciones orientadas a promover el consumo responsable en la escuela, familia y comunidad para favorecer estilos de vida sustentables y el bienestar común …

Leerlingen onderzoeken acties om verantwoorde consumptie op school, thuis en in de gemeenschap te bevorderen en stellen die voor, met het oog op duurzame leefstijlen en het algemeen belang.

Code: Programa sintético Fase 5, p. 44 (proceso de desarrollo de aprendizaje, 5.º grado)

• SDG 2
• SDG 12

• 11–13 jaar

• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.
  • Een reparatie of nieuwe bestemming plannen en het ‘tweede leven’ ervan presenteren.
• SDG 2 · 11–13 jaar Voedselverspillingsdetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Eén realistische verandering kiezen en onderbouwen om voedselverspilling thuis of op school te verminderen.

Costos y beneficios del consumo de agua, energía eléctrica y combustibles en la satisfacción de necesidades personales.

Kosten en baten van het gebruik van water, elektriciteit en brandstoffen om in persoonlijke behoeften te voorzien.

Code: Programa sintético Fase 5, pp. 44–45

• SDG 6
• SDG 7

• 11–13 jaar

• SDG 6 · 11–13 jaar Het waterdagboek: hoeveel gebruiken we echt?

  Leerlingen kunnen:

  • Het eigen dagelijkse watergebruik schatten aan de hand van een dagboek van activiteiten.
  • Eén gewoonte kiezen om te veranderen en berekenen hoeveel water dat kan besparen.
• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.
  • Energieverspilling in een gebouw opsporen en oplossingen voorstellen.

Explica las características de la dieta correcta: variada, completa, equilibrada, inocua, suficiente, y las contrasta con sus hábitos de alimentación para tomar decisiones en beneficio de su salud.

Leerlingen leggen de kenmerken van een correcte voeding uit (gevarieerd, volledig, evenwichtig, veilig, voldoende), vergelijken die met hun eigen eetgewoonten en nemen beslissingen die goed zijn voor hun gezondheid.

Code: Programa sintético Fase 5, p. 41 (proceso de desarrollo de aprendizaje, 5.º grado)

• SDG 3

• 11–13 jaar

• SDG 3 · 11–13 jaar Een gezonde dag ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een evenwichtige dag plannen met beweging, gezond eten en genoeg slaap.
  • Beoordelen welke gezonde gewoonte het moeilijkst vol te houden is en één strategie voorstellen die daarbij helpt.

Derechos humanos: a un ambiente sano y acceso al agua potable.

Mensenrechten: op een gezond milieu en op toegang tot drinkwater.

Code: Programa sintético Fase 5, panorama de contenidos, p. 13

• SDG 6

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 6 · 11–13 jaar Het waterdagboek: hoeveel gebruiken we echt?

  Leerlingen kunnen:

  • Dat gebruik vergelijken met de werkelijkheid van mensen die hun water moeten dragen.
• SDG 6 · 6–10 jaar Elke druppel telt

  Leerlingen kunnen:

  • Laten zien dat maar een heel klein deel van het water op aarde zoet water is dat we kunnen gebruiken.

La responsabilidad compartida, el respeto y el consumo sustentable: acciones colectivas a favor de la protección, regeneración y preservación de la biodiversidad y el bienestar socioambiental.

Gedeelde verantwoordelijkheid, respect en duurzame consumptie: collectieve actie om de biodiversiteit en het sociale en ecologische welzijn te beschermen, te herstellen en te behouden.

Code: Programa sintético Fase 5, panorama de contenidos, p. 13

• SDG 12
• SDG 15
• SDG 17

• 11–13 jaar

• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.
• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Een bijvriendelijk plekje plannen en uitleggen hoe het helpt.
• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.

Contribuciones al bienestar colectivo: servicios públicos e infraestructura para satisfacer las necesidades de salud, educación, esparcimiento, comunicación, seguridad y justicia de las personas que habitan la comunidad y el país, así como la rendición de cuentas y el uso transparente de los recursos como parte de una sociedad democrática.

Bijdragen aan het collectieve welzijn: openbare diensten en infrastructuur die voorzien in de behoeften van mensen op het gebied van gezondheid, onderwijs, vrije tijd, communicatie, veiligheid en justitie, samen met verantwoording en een transparant gebruik van middelen in een democratische samenleving.

Code: Programa sintético Fase 5, panorama de contenidos, p. 14

• SDG 1
• SDG 9
• SDG 16

• 11–13 jaar

• SDG 1 · 11–13 jaar Armoede is meer dan geld

  Leerlingen kunnen:

  • 3 voorzieningen of plekken in de buurt aanwijzen die mensen helpen die het moeilijk hebben, en beschrijven wat één ervan doet.
• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom gemeenschappen regels nodig hebben en wat een regel eerlijk maakt.
• SDG 9 · 11–13 jaar Kleine uitvinders: een oplossing ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een uitvinding beoordelen op wie ze helpt en wat ze nodig heeft om te werken.

El calentamiento global como una consecuencia de la alteración de los ciclos biogeoquímicos en los ecosistemas.

De opwarming van de aarde als gevolg van de verstoring van biogeochemische kringlopen in ecosystemen.

Code: Programa sintético Fase 6, panorama de contenidos, p. 17

• SDG 13

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • Het broeikaseffect uitleggen en hoe het verbranden van fossiele brandstoffen het versterkt.
• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Klimaatgegevens (CO₂-concentratie en temperatuur) interpreteren en het verband uitleggen.

Saberes y prácticas para el aprovechamiento de energías y la sustentabilidad.

Kennis en praktijken voor energiegebruik, en duurzaamheid.

Code: Programa sintético Fase 6, panorama de contenidos, p. 19

• SDG 7

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.
• SDG 7 · 14–17 jaar De overstap plannen: de transitie naar schone energie

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom de energietransitie een verandering van het hele systeem is en niet één simpele omschakeling.
  • Een transitieplan in 3 stappen ontwerpen voor een school of stad en de afwegingen ervan beoordelen.

Presencia de contaminantes y su concentración, relacionada con la degradación y contaminación ambiental en la comunidad.

De aanwezigheid en concentratie van verontreinigende stoffen, in verband met de aantasting van het milieu en de vervuiling in de gemeenschap.

Code: Programa sintético Fase 6, panorama de contenidos, p. 21

• SDG 11
• SDG 14

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 14 · 11–13 jaar Plasticvangers: een onderzoek naar zwerfafval

  Leerlingen kunnen:

  • Veilig een onderzoek naar zwerfafval uitvoeren en het gevonden afval indelen.
  • Met gegevens de belangrijkste bronnen van zwerfafval in een gebied aanwijzen.
• SDG 11 · 14–17 jaar Voor wie is de stad? Onderzoeken hoe mensen zich verplaatsen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe keuzes in vervoer invloed hebben op luchtkwaliteit, veiligheid, kosten en eerlijkheid.

Las prácticas de producción, distribución y consumo sustentables como alternativas para preservar el medio ambiente y asegurar el bienestar de las generaciones presentes y futuras.

Duurzame productie, distributie en consumptie als alternatieven die het milieu behouden en het welzijn van huidige en toekomstige generaties veiligstellen.

Code: Programa sintético Fase 6, panorama de contenidos, p. 15

• SDG 6
• SDG 12

• 14–17 jaar

• SDG 12 · 14–17 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De levenscyclus van een product in kaart brengen, van grondstoffen tot afdanking, en bepalen waar de impact het grootst is.
  • De principes van een circulaire economie uitleggen (verminderen, hergebruiken, repareren, recyclen, herontwerpen).
  • Beleid beoordelen dat producenten en consumenten richting circulaire keuzes duwt, zoals de heffing op voedselafval in Zuid-Korea.
• SDG 6 · 14–17 jaar Verborgen water: virtueel water en wie het zonder moet stellen

  Leerlingen kunnen:

  • Een realistische actie voorstellen om verborgen watergebruik te verminderen en het effect ervan beoordelen.

Las desigualdades socioeconómicas en México y el mundo, y sus efectos en la calidad de vida de las personas.

Sociaal-economische ongelijkheden in Mexico en in de wereld, en de gevolgen ervan voor de levenskwaliteit van mensen.

Code: Programa sintético Fase 6, panorama de contenidos, p. 15

• SDG 1
• SDG 10

• 14–17 jaar

• SDG 10 · 14–17 jaar Verschillende startposities: ongelijkheid begrijpen

  Leerlingen kunnen:

  • Met een simulatie met verzonnen personages uitleggen hoe ongelijke kansen invloed hebben op hoe het leven uitpakt.
  • Met gegevens één vorm van ongelijkheid op minstens 3 plekken beschrijven.
• SDG 1 · 14–17 jaar Wat werkt echt tegen armoede?

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe een vicieuze cirkel van armoede van de ene generatie op de volgende kan overgaan, met minstens 3 samenhangende oorzaken.