Zwitserland (Duitstalige kantons): Eco Heroes in het nationale curriculum

Bildung für Nachhaltige Entwicklung: „Nachhaltige Entwicklung ist eine Leitidee für die Entwicklung der Gesellschaft.“

Onderwijs voor duurzame ontwikkeling: duurzame ontwikkeling is een leidend idee voor de ontwikkeling van de samenleving.

Code: BNE

1–17Alle 17 doelen

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 17 · 6–10 jaar Samen sta je sterker

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat voor de 17 doelen iedereen moet samenwerken.
• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.
• SDG 17 · 14–17 jaar Hoe de wereld de ozonlaag repareerde

  Leerlingen kunnen:

  • De kenmerken van een succesvol partnerschap aanwijzen (gedeeld bewijs, duidelijke doelen, steun voor armere landen, monitoring).

BNE-Thema „Natürliche Umwelt und Ressourcen“: „Im Zentrum dieses Themas stehen die natürliche Umwelt in ihrer Komplexität und Vielfalt sowie die Auseinandersetzung mit ihrer Bedeutung als Lebensgrundlage für den Menschen.“

ESD-thema ‘Natuurlijke omgeving en hulpbronnen’: de natuurlijke omgeving in haar complexiteit en diversiteit en haar belang als basis van het menselijk leven.

Code: BNE

• SDG 6
• SDG 7
• SDG 15

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 6 · 6–10 jaar Elke druppel telt

  Leerlingen kunnen:

  • Laten zien dat maar een heel klein deel van het water op aarde zoet water is dat we kunnen gebruiken.
• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom elk levend wezen belangrijk is in een leefgebied.
• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.
• SDG 15 · 14–17 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • De belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies uitleggen die IPBES heeft vastgesteld.

BNE-Thema „Globale Entwicklung und Frieden“: „Innerhalb der Thematik globale Entwicklung und Frieden werden Fragen über weltweite Zusammenhänge, Interessenslagen, Konflikte und Potentiale erörtert.“

ESD-thema ‘Mondiale ontwikkeling en vrede’: vragen over wereldwijde verbanden, belangen, conflicten en mogelijkheden worden besproken.

Code: BNE

• SDG 1
• SDG 2
• SDG 17

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.
• SDG 1 · 14–17 jaar Wat werkt echt tegen armoede?

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe een vicieuze cirkel van armoede van de ene generatie op de volgende kan overgaan, met minstens 3 samenhangende oorzaken.
• SDG 2 · 14–17 jaar Waarom hebben mensen honger in een wereld met genoeg eten?

  Leerlingen kunnen:

  • Analyseren hoe conflicten, klimaatschokken, armoede en prijzen op elkaar inwerken en zo honger veroorzaken.

BNE-Thema „Wirtschaft und Konsum“: „Wirtschaft und Konsum sind eng miteinander verzahnt. Ausgehend von Erfahrungen der Schülerinnen und Schüler werden verschiedenste Aspekte von Wirtschaft und Konsum, sowie deren Wechselwirkungen thematisiert.“

ESD-thema ‘Economie en consumptie’: economie en consumptie zijn nauw met elkaar verbonden; vertrekkend vanuit de eigen ervaring van leerlingen komen veel aspecten van beide en hun wisselwerking aan bod.

Code: BNE

• SDG 8
• SDG 12

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.
• SDG 8 · 14–17 jaar Waardig werk en de verborgen prijs van goedkope spullen

  Leerlingen kunnen:

  • Een productieketen analyseren om te bepalen waar risico’s voor waardig werk ontstaan.

BNE-Thema „Geschlechter und Gleichstellung“: „Das Thema leistet einen Beitrag zur Umsetzung der rechtlichen und tatsächlichen Gleichstellung der Geschlechter in Familie, Ausbildung und Arbeit.“

ESD-thema ‘Gender en gelijkheid’: draagt bij aan juridische en feitelijke gendergelijkheid in het gezin, het onderwijs en op het werk.

Code: BNE

• SDG 5

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat speelgoed, kleuren, spelletjes en beroepen voor iedereen zijn.
• SDG 5 · 11–13 jaar Eerlijk verdeeld: onbetaald werk thuis en in de wereld

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen wat onbetaald zorg- en huishoudelijk werk is en waarom het belangrijk is voor gelijkheid.
• SDG 5 · 14–17 jaar Stemmen tellen: wie neemt de beslissingen?

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 oorzaken van de loonkloof tussen vrouwen en mannen uitleggen.

Die Schülerinnen und Schüler können Mitverantwortung für Gesundheit und Wohlbefinden übernehmen und können sich vor Gefahren schützen.

Leerlingen kunnen mede verantwoordelijkheid nemen voor gezondheid en welzijn en zich beschermen tegen gevaren.

Code: NMG.1.2

• SDG 3

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • 3 gewoontes noemen die ons helpen gezond te blijven (handen wassen, bewegen, goed slapen).
• SDG 3 · 11–13 jaar Een gezonde dag ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een evenwichtige dag plannen met beweging, gezond eten en genoeg slaap.

Die Schülerinnen und Schüler können Geschlecht und Rollen reflektieren.

Leerlingen kunnen nadenken over gender en rollen.

Code: NMG.1.6

• SDG 5

• 6–10 jaar

• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat speelgoed, kleuren, spelletjes en beroepen voor iedereen zijn.
  • Een stereotype herkennen in een plaatje of verhaal en zeggen waarom het oneerlijk is.

Die Schülerinnen und Schüler können Tiere und Pflanzen in ihren Lebensräumen erkunden und dokumentieren sowie das Zusammenwirken beschreiben.

Leerlingen kunnen dieren en planten in hun leefgebieden onderzoeken en documenteren en beschrijven hoe ze op elkaar inwerken.

Code: NMG.2.1

• SDG 15

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 5 levende wezens op het schoolterrein vinden, bekijken en noteren.
• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen wat bestuiving is en waarom veel voedselgewassen afhankelijk zijn van bestuivende dieren.

Die Schülerinnen und Schüler können die Artenvielfalt von Pflanzen und Tieren erkennen und sie kategorisieren.

Leerlingen kunnen de diversiteit van planten- en diersoorten herkennen en indelen.

Code: NMG.2.4

• SDG 15

• 6–10 jaar

• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Levende wezens in eenvoudige groepen sorteren (planten, insecten, andere dieren).

Die Schülerinnen und Schüler können Einflüsse des Menschen auf die Natur einschätzen und über eine nachhaltige Entwicklung nachdenken.

Leerlingen kunnen menselijke invloeden op de natuur beoordelen en nadenken over duurzame ontwikkeling.

Code: NMG.2.6

• SDG 14
• SDG 15

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 14 · 6–10 jaar Een oceaan in een fles

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat het meeste afval in de zee op het land begint.
• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom elk levend wezen belangrijk is in een leefgebied.
• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Een bijvriendelijk plekje plannen en uitleggen hoe het helpt.

Die Schülerinnen und Schüler können die Bedeutung von Energie und Energieumwandlungen im Alltag erkennen, beschreiben und reflektiert handeln.

Leerlingen kunnen het belang van energie en energieomzetting in het dagelijks leven herkennen en beschrijven en weloverwogen handelen.

Code: NMG.3.2

• SDG 7

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 7 · 6–10 jaar Zonnekracht

  Leerlingen kunnen:

  • 3 energiebronnen noemen (zon, wind, brandstof zoals kolen of gas).
  • Eén manier uitleggen om op school energie te besparen.
• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.
  • Energieverspilling in een gebouw opsporen en oplossingen voorstellen.

Die Schülerinnen und Schüler können Bedeutung und Folgen technischer Entwicklungen für Mensch und Umwelt einschätzen.

Leerlingen kunnen het belang en de gevolgen van technische ontwikkelingen voor mens en milieu beoordelen.

Code: NMG.5.3

• SDG 9

• 11–13 jaar

• SDG 9 · 11–13 jaar Kleine uitvinders: een oplossing ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe een innovatie (mobiel geld in Kenia) een echt probleem oploste.
  • Een uitvinding beoordelen op wie ze helpt en wat ze nodig heeft om te werken.

Die Schülerinnen und Schüler können die Produktion und den Weg von Gütern beschreiben.

Leerlingen kunnen de productie van goederen en de weg die ze afleggen beschrijven.

Code: NMG.6.3

• SDG 8
• SDG 12

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 8 · 6–10 jaar Wie heeft mijn potlood gemaakt?

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 4 beroepen noemen die nodig zijn om een alledaags voorwerp te maken en te bezorgen.
• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Onderzoeken hoe een alledaags voorwerp is gemaakt en waarom het kapotgaat.

Die Schülerinnen und Schüler können Rahmenbedingungen von Konsum wahrnehmen sowie über die Verwendung von Gütern nachdenken.

Leerlingen kunnen de omstandigheden van consumptie waarnemen en nadenken over hoe goederen worden gebruikt.

Code: NMG.6.5

• SDG 12

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
  • Eén ding noemen dat je opnieuw kunt gebruiken in plaats van het weg te gooien.
• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.

Die Schülerinnen und Schüler können Veränderungen in Räumen erkennen, über Folgen von Veränderungen und die künftige Gestaltung und Entwicklung nachdenken.

Leerlingen kunnen veranderingen in plaatsen herkennen en nadenken over de gevolgen ervan en over toekomstige inrichting en ontwikkeling.

Code: NMG.8.3

• SDG 11

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 11 · 6–10 jaar Mijn droomstraat

  Leerlingen kunnen:

  • Eén verandering bedenken die een straat beter maakt voor iedereen.
• SDG 11 · 11–13 jaar Groene plekjes in grijze buurten

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe groene ruimtes steden helpen (koelere lucht, schonere lucht, dieren en planten, welzijn).
  • Een kleine verbetering voor de school of een plek in de buurt plannen en onderbouwen.

Die Schülerinnen und Schüler können eigene Anliegen einbringen sowie politische Prozesse erkennen.

Leerlingen kunnen hun eigen zorgen naar voren brengen en politieke processen herkennen.

Code: NMG.10.5

• SDG 16

• 11–13 jaar

• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom gemeenschappen regels nodig hebben en wat een regel eerlijk maakt.
  • Klassenregels schrijven en testen aan wat de stilste leerling nodig heeft.

Die Schülerinnen und Schüler können die Nachhaltigkeit naturwissenschaftlich-technischer Anwendungen diskutieren.

Leerlingen kunnen de duurzaamheid van natuurwetenschappelijke en technische toepassingen bespreken.

Code: NT.1.3

• SDG 7
• SDG 9

• 14–17 jaar

• SDG 7 · 14–17 jaar De overstap plannen: de transitie naar schone energie

  Leerlingen kunnen:

  • Een transitieplan in 3 stappen ontwerpen voor een school of stad en de afwegingen ervan beoordelen.
• SDG 9 · 14–17 jaar Let op de kloof: de digitale kloof

  Leerlingen kunnen:

  • Een lokale oplossing voor infrastructuur ontwerpen en beoordelen, inclusief kosten en onderhoud.

Die Schülerinnen und Schüler können Einflüsse des Menschen auf regionale Ökosysteme erkennen und einschätzen.

Leerlingen kunnen menselijke invloeden op regionale ecosystemen herkennen en beoordelen.

Code: NT.9.3

• SDG 14
• SDG 15

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 15 · 14–17 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • Een voedselweb nabootsen en voorspellen wat er gebeurt als één soort verdwijnt.
  • De belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies uitleggen die IPBES heeft vastgesteld.
• SDG 14 · 11–13 jaar Plasticvangers: een onderzoek naar zwerfafval

  Leerlingen kunnen:

  • Met gegevens de belangrijkste bronnen van zwerfafval in een gebied aanwijzen.

Die Schülerinnen und Schüler können Folgen des Konsums analysieren.

Leerlingen kunnen de gevolgen van consumptie analyseren.

Code: WAH.3.2

• SDG 6
• SDG 8
• SDG 12

• 14–17 jaar

• SDG 12 · 14–17 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De levenscyclus van een product in kaart brengen, van grondstoffen tot afdanking, en bepalen waar de impact het grootst is.
• SDG 6 · 14–17 jaar Verborgen water: virtueel water en wie het zonder moet stellen

  Leerlingen kunnen:

  • Het begrip virtueel (ingebed) water uitleggen en het schatten voor alledaagse producten.
• SDG 8 · 14–17 jaar Waardig werk en de verborgen prijs van goedkope spullen

  Leerlingen kunnen:

  • Een productieketen analyseren om te bepalen waar risico’s voor waardig werk ontstaan.

Die Schülerinnen und Schüler können globale Herausforderungen der Ernährung von Menschen verstehen.

Leerlingen kunnen de wereldwijde uitdagingen van de voedselvoorziening begrijpen.

Code: WAH.4.5

• SDG 2

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 2 · 11–13 jaar Voedselverspillingsdetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom je bij het verspillen van eten ook water, land, energie en werk verspilt.
• SDG 2 · 14–17 jaar Waarom hebben mensen honger in een wereld met genoeg eten?

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom honger vooral gaat over toegang tot voedsel, niet alleen over de hoeveelheid die wordt geproduceerd.
  • Analyseren hoe conflicten, klimaatschokken, armoede en prijzen op elkaar inwerken en zo honger veroorzaken.

Die Schülerinnen und Schüler können Wetter und Klima analysieren.

Leerlingen kunnen weer en klimaat analyseren.

Code: RZG.1.2

• SDG 13

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • Het broeikaseffect uitleggen en hoe het verbranden van fossiele brandstoffen het versterkt.
• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Klimaatgegevens (CO₂-concentratie en temperatuur) interpreteren en het verband uitleggen.

Die Schülerinnen und Schüler können natürliche Ressourcen und Energieträger untersuchen.

Leerlingen kunnen natuurlijke hulpbronnen en energiebronnen onderzoeken.

Code: RZG.1.4

• SDG 6
• SDG 7

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.
• SDG 6 · 14–17 jaar Verborgen water: virtueel water en wie het zonder moet stellen

  Leerlingen kunnen:

  • Analyseren waarom waterschaarste vaak meer gaat over toegang en beheer dan over de totale voorraad.
• SDG 7 · 14–17 jaar De overstap plannen: de transitie naar schone energie

  Leerlingen kunnen:

  • Met gegevens de wereldwijde kloof in toegang tot elektriciteit en schoon koken beschrijven.

Die Schülerinnen und Schüler können die Entwicklung, Bedeutung und Bedrohung der Menschenrechte erklären.

Leerlingen kunnen de ontwikkeling en het belang van mensenrechten en de bedreigingen ervan uitleggen.

Code: RZG.8.2

• SDG 10
• SDG 16

• 14–17 jaar

• SDG 10 · 14–17 jaar Verschillende startposities: ongelijkheid begrijpen

  Leerlingen kunnen:

  • Met een simulatie met verzonnen personages uitleggen hoe ongelijke kansen invloed hebben op hoe het leven uitpakt.
• SDG 16 · 14–17 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom transparantie, verantwoording en inspraak vertrouwen in instellingen opbouwen.

Die Schülerinnen und Schüler können Anliegen einbringen, Konflikte wahrnehmen und mögliche Lösungen suchen.

Leerlingen kunnen hun zorgen naar voren brengen, conflicten waarnemen en zoeken naar mogelijke oplossingen.

Code: ERG.5.6

• SDG 16

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Aanwijzen wie een regel per ongeluk buitensluit en de regel verbeteren.
• SDG 16 · 14–17 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Veranderingen voorstellen die een systeem eerlijker maken en meer verantwoording laten afleggen.