België (Franse Gemeenschap): Eco Heroes in het nationale curriculum

Les savoirs, savoir-faire et compétences disciplinaires contribuent à « appréhender le développement durable dans ses dimensions économique, sociale, environnementale et culturelle, leurs interactions et ses objectifs »

Vakkennis, vaardigheden en competenties helpen leerlingen duurzame ontwikkeling te begrijpen in haar economische, sociale, ecologische en culturele dimensies, hun wisselwerking en haar doelen.

1–17Alle 17 doelen

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.
  • Een web van verbanden maken dat laat zien hoe vooruitgang bij één doel andere doelen helpt.

Attendu : « Décrire des exemples d’activités humaines qui participent au réchauffement climatique. »

Verwacht resultaat: voorbeelden beschrijven van menselijke activiteiten die bijdragen aan de opwarming van de aarde.

• SDG 13

• 11–13 jaar

• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • Het broeikaseffect uitleggen en hoe het verbranden van fossiele brandstoffen het versterkt.
  • De belangrijkste bronnen van CO₂-uitstoot op een gewone dag aanwijzen.

Attendu : « Citer des solutions pour atténuer les changements climatiques induits par le réchauffement. »

Verwacht resultaat: oplossingen noemen die de door de opwarming veroorzaakte klimaatveranderingen afzwakken.

• SDG 13

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 13 · 6–10 jaar Weer en klimaat: de warme deken van de aarde

  Leerlingen kunnen:

  • 2 dingen noemen die het klimaat helpen (lopen, dingen uitzetten, planten).
• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • 3 veranderingen kiezen en ze rangschikken op hoeveel verschil ze maken en hoe makkelijk ze zijn.

Attendu : « Décrire des phénomènes qui témoignent des changements du climat induits par le réchauffement. »

Verwacht resultaat: verschijnselen beschrijven die de door de opwarming veroorzaakte klimaatveranderingen aantonen.

• SDG 13

• 14–17 jaar

• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Klimaatgegevens (CO₂-concentratie en temperatuur) interpreteren en het verband uitleggen.

Attendu : « Mettre en évidence des impacts positifs et négatifs de la mondialisation sur l’environnement, à travers la mobilité des biens et des personnes »

Verwacht resultaat: positieve en negatieve gevolgen van de globalisering voor het milieu aantonen via de verplaatsing van goederen en mensen.

• SDG 11
• SDG 12

• 14–17 jaar

• SDG 12 · 14–17 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De levenscyclus van een product in kaart brengen, van grondstoffen tot afdanking, en bepalen waar de impact het grootst is.
• SDG 11 · 14–17 jaar Voor wie is de stad? Onderzoeken hoe mensen zich verplaatsen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe keuzes in vervoer invloed hebben op luchtkwaliteit, veiligheid, kosten en eerlijkheid.

Attendu : « Citer des alternatives légales à l’achat d’un bien neuf (ex. : les filières de seconde main, de réparation d’objets, etc.). »

Verwacht resultaat: legale alternatieven noemen voor de aankoop van een nieuw voorwerp (bv. tweedehandskanalen, herstelling).

• SDG 12

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Eén ding noemen dat je opnieuw kunt gebruiken in plaats van het weg te gooien.
• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.
  • Een reparatie of nieuwe bestemming plannen en het ‘tweede leven’ ervan presenteren.

Attendu : « Parmi un ensemble d’exemples concrets fournis, identifier celui (ou ceux) qui relève(nt) des principes du commerce équitable »

Verwacht resultaat: uit een reeks concrete voorbeelden het voorbeeld of de voorbeelden aanwijzen die de principes van eerlijke handel volgen.

• SDG 8

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 8 · 6–10 jaar Wie heeft mijn potlood gemaakt?

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat elk werk een eerlijk loon en veilige omstandigheden verdient.
• SDG 8 · 11–13 jaar Wat maakt een baan een goede baan?

  Leerlingen kunnen:

  • De onderdelen van waardig werk opsommen (eerlijk loon, veiligheid, redelijke werktijden, rechten, respect).

Attendu : « Pour un acte de consommation et/ou de production donné et au départ de l’idée de développement durable, formuler des questions relatives aux tensions qui peuvent exister entre des intérêts individuels et des intérêts collectifs des générations actuelles et générations futures »

Verwacht resultaat: bij een gegeven consumptie- of productiehandeling, vertrekkend vanuit het idee van duurzame ontwikkeling, vragen stellen over spanningen tussen individuele en collectieve belangen van huidige en toekomstige generaties.

• SDG 12

• 11–13 jaar

• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.

Attendu : « Identifier des formes de travail invisibilisées et non rémunérées (ex. : tâches ménagères, éducation des enfants…) et ses déterminants de genre. »

Verwacht resultaat: onzichtbare, onbetaalde vormen van arbeid herkennen (bv. huishoudelijk werk, de opvoeding van kinderen) en hun genderbepaalde factoren.

• SDG 5

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 5 · 11–13 jaar Eerlijk verdeeld: onbetaald werk thuis en in de wereld

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen wat onbetaald zorg- en huishoudelijk werk is en waarom het belangrijk is voor gelijkheid.
  • Met gegevens vergelijken hoe onbetaald werk wereldwijd verdeeld is tussen vrouwen en mannen.
• SDG 5 · 14–17 jaar Stemmen tellen: wie neemt de beslissingen?

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 oorzaken van de loonkloof tussen vrouwen en mannen uitleggen.

Attendu : « Identifier une situation de répartition inégalitaire (économique, entre genres…) et formuler des propositions argumentées permettant d’atténuer cette inégalité »

Verwacht resultaat: een ongelijke verdeling (economisch, tussen genders…) herkennen en beargumenteerde voorstellen doen om die te verkleinen.

• SDG 5
• SDG 10

• 14–17 jaar

• SDG 10 · 14–17 jaar Verschillende startposities: ongelijkheid begrijpen

  Leerlingen kunnen:

  • Met gegevens één vorm van ongelijkheid op minstens 3 plekken beschrijven.
  • Beoordelen wie er baat bij heeft als een ongelijkheid verborgen blijft en hoe gegevens die zichtbaar kunnen maken.
• SDG 5 · 14–17 jaar Stemmen tellen: wie neemt de beslissingen?

  Leerlingen kunnen:

  • Beoordelen op welke oorzaak een school of jongeren realistisch gezien invloed kunnen hebben.

Compétence, attendu : « Proposer et justifier des choix alimentaires en lien avec l’environnement et la santé »

Competentie, verwacht resultaat: voedingskeuzes voorstellen en verantwoorden in relatie tot milieu en gezondheid.

• SDG 2
• SDG 3

• 6–10 jaar

• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • 3 gewoontes noemen die ons helpen gezond te blijven (handen wassen, bewegen, goed slapen).
• SDG 2 · 6–10 jaar Van zaadje tot bord

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom boeren belangrijk zijn om iedereen te voeden.

Attendu : « Préciser que les piles/batteries sont nocives pour l’environnement et qu’elles doivent être recyclées »

Verwacht resultaat: aangeven dat batterijen schadelijk zijn voor het milieu en gerecycleerd moeten worden.

• SDG 12

• 6–10 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Schoon afval uit de klas sorteren in hergebruiken, recyclen, composteren en restafval.

Attendus : « Énoncer la nécessité de traitement des eaux usées avant le rejet dans l’environnement » ; « Proposer quelques gestes pour économiser l’eau »

Verwachte resultaten: aangeven waarom afvalwater gezuiverd moet worden voordat het in het milieu terechtkomt; enkele manieren voorstellen om water te besparen.

• SDG 6
• SDG 14

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 6 · 6–10 jaar Elke druppel telt

  Leerlingen kunnen:

  • 3 manieren noemen waarop we elke dag water gebruiken.
  • Eén manier uitleggen om water te besparen, zoals een druppende kraan laten maken.
• SDG 14 · 6–10 jaar Een oceaan in een fles

  Leerlingen kunnen:

  • Met een model laten zien hoe vervuiling zich door water verspreidt.
• SDG 6 · 11–13 jaar Het waterdagboek: hoeveel gebruiken we echt?

  Leerlingen kunnen:

  • Eén gewoonte kiezen om te veranderen en berekenen hoeveel water dat kan besparen.

Attendu : « Citer différentes ressources d’énergie pour se chauffer et les qualifier de renouvelables ou non. »

Verwacht resultaat: verschillende energiebronnen voor verwarming noemen en ze indelen als hernieuwbaar of niet-hernieuwbaar.

• SDG 7

• 11–13 jaar

• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.

Attendus : « Décrire la biodiversité comme la diversité des espèces vivant sur la Terre » ; compétence : « Pratiquer une démarche d’investigation pour décrire et expliquer les relations au sein d’un écosystème »

Verwachte resultaten: biodiversiteit beschrijven als de verscheidenheid aan soorten die op aarde leven; competentie: een onderzoek uitvoeren om relaties binnen een ecosysteem te beschrijven en te verklaren.

• SDG 15

• 14–17 jaar

• SDG 15 · 14–17 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • Een voedselweb nabootsen en voorspellen wat er gebeurt als één soort verdwijnt.

Attendus : « Préciser que l’utilisation responsable des objets est un moyen de réduire la consommation des ressources naturelles, de l’énergie, et de diminuer le volume de déchets » ; « Déterminer quelques impacts (positifs et négatifs) du cycle de transformation d’un objet sur l’environnement »

Verwachte resultaten: aangeven dat verantwoord gebruik van voorwerpen het verbruik van natuurlijke hulpbronnen en energie en de hoeveelheid afval vermindert; enkele positieve en negatieve milieueffecten van de transformatiecyclus van een voorwerp herkennen.

• SDG 12

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.
  • Onderzoeken hoe een alledaags voorwerp is gemaakt en waarom het kapotgaat.
• SDG 12 · 14–17 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De levenscyclus van een product in kaart brengen, van grondstoffen tot afdanking, en bepalen waar de impact het grootst is.
  • De principes van een circulaire economie uitleggen (verminderen, hergebruiken, repareren, recyclen, herontwerpen).

Attendu : « Expliquer en quoi un réchauffement climatique peut impacter le niveau des océans »

Verwacht resultaat: uitleggen hoe de opwarming van de aarde de zeespiegel kan beïnvloeden.

• SDG 13

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • Het broeikaseffect uitleggen en hoe het verbranden van fossiele brandstoffen het versterkt.
• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Klimaatgegevens (CO₂-concentratie en temperatuur) interpreteren en het verband uitleggen.

Attendu : « Citer des activités humaines ayant un impact positif et des activités humaines ayant un impact négatif sur un écosystème (dont au moins, l’aménagement du territoire, la création de réserves naturelles, la pollution et l’exploitation excessive d’une ressource naturelle). »

Verwacht resultaat: menselijke activiteiten noemen met een positieve en met een negatieve impact op een ecosysteem (ten minste ruimtelijke ordening, natuurreservaten, vervuiling en overexploitatie van een natuurlijke hulpbron).

• SDG 14
• SDG 15

• 14–17 jaar

• SDG 15 · 14–17 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • De belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies uitleggen die IPBES heeft vastgesteld.
• SDG 14 · 14–17 jaar Vis voor de toekomst: overbevissing en gemeenschappelijke hulpbronnen

  Leerlingen kunnen:

  • Met een simulatie uitleggen hoe overbevissing visbestanden kan laten instorten.

Compétence, attendu : « Analyser une problématique en lien avec la biodiversité et envisager un plan d’action »

Competentie, verwacht resultaat: een biodiversiteitsvraagstuk analyseren en een actie plannen.

• SDG 15

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Een bijvriendelijk plekje plannen en uitleggen hoe het helpt.
• SDG 15 · 14–17 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • De rol van een bedreigde soort in haar ecosysteem en de grondoorzaak van haar achteruitgang analyseren.

Parmi les objectifs rappelés, aux côtés de pratiques démocratiques en milieu scolaire : « comprendre les dimensions multiculturelles de notre société ; appréhender les problématiques environnementales »

Onder de doelen die worden herhaald, naast democratische praktijk op school: de multiculturele dimensies van de samenleving begrijpen; milieuvraagstukken begrijpen.

• SDG 13
• SDG 16

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Klassenregels schrijven en testen aan wat de stilste leerling nodig heeft.
• SDG 16 · 14–17 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Analyseren hoe besluiten in een echt systeem worden genomen (leerlingenraad, sportclub, gemeenteraad).
• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom systeemverandering naast individuele keuzes ook collectieve actie nodig heeft.

Savoir : « Liberté-égalité de droits (Déclaration universelle des droits de l’homme-Convention internationale des droits de l’enfant). » – attendu « Identifier-exemplifier », puis, plus tard dans le tronc commun, « Conceptualiser-problématiser »

Kennisonderdeel: vrijheid en gelijke rechten (Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind), eerst te herkennen en te illustreren, later te conceptualiseren en te problematiseren.

• SDG 16

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom gemeenschappen regels nodig hebben en wat een regel eerlijk maakt.
• SDG 16 · 14–17 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom transparantie, verantwoording en inspraak vertrouwen in instellingen opbouwen.