Spanje: Eco Heroes in het nationale curriculum

Art. 6.5 — «desde todas las áreas se promoverá la igualdad entre hombres y mujeres, la educación para la paz, la educación para el consumo responsable y el desarrollo sostenible…»

Art. 6.5 — alle leergebieden bevorderen gendergelijkheid, vredesopvoeding en opvoeding tot verantwoorde consumptie en duurzame ontwikkeling.

Code: Art. 6.5

• SDG 5
• SDG 12
• SDG 16

• 6–10 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Schoon afval uit de klas sorteren in hergebruiken, recyclen, composteren en restafval.
  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Een stereotype herkennen in een plaatje of verhaal en zeggen waarom het oneerlijk is.
• SDG 16 · 6–10 jaar Vredestichters

  Leerlingen kunnen:

  • Een eerlijke oplossing bedenken die voor allebei werkt.

Art. 7 h) — «Conocer los aspectos fundamentales de las Ciencias de la Naturaleza, las Ciencias Sociales, …»

Art. 7(h) — De fundamentele aspecten van de natuur- en maatschappijwetenschappen kennen…

Code: Art. 7 h)

• SDG 6
• SDG 13
• SDG 15

• 6–10 jaar

• SDG 6 · 6–10 jaar Elke druppel telt

  Leerlingen kunnen:

  • Laten zien dat maar een heel klein deel van het water op aarde zoet water is dat we kunnen gebruiken.
• SDG 13 · 6–10 jaar Weer en klimaat: de warme deken van de aarde

  Leerlingen kunnen:

  • Met een eenvoudig model beschrijven hoe gassen rond de aarde warmte vasthouden, net als een deken.
• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 5 levende wezens op het schoolterrein vinden, bekijken en noteren.
  • Levende wezens in eenvoudige groepen sorteren (planten, insecten, andere dieren).

Art. 7 k) — «Valorar la higiene y la salud, aceptar el propio cuerpo y el de los otros, respetar las diferencias…»

Art. 7(k) — Hygiëne en gezondheid waarderen, het eigen lichaam en dat van anderen aanvaarden, verschillen respecteren…

Code: Art. 7 k)

• SDG 3

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • De juiste stappen laten zien van handen wassen met water en zeep.
  • 3 gewoontes noemen die ons helpen gezond te blijven (handen wassen, bewegen, goed slapen).
• SDG 3 · 11–13 jaar Een gezonde dag ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een evenwichtige dag plannen met beweging, gezond eten en genoeg slaap.

Art. 7 l) — «Conocer y valorar los animales más próximos al ser humano y adoptar modos de comportamiento que favorezcan la empatía…»

Art. 7(l) — De dieren die het dichtst bij de mens staan kennen en waarderen, en gedrag aannemen dat empathie bevordert…

Code: Art. 7 l)

• SDG 15

• 6–10 jaar

• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom elk levend wezen belangrijk is in een leefgebied.

Introducción del área (Anexo II) — vinculada «con la educación para el desarrollo sostenible y la ciudadanía global» y «el conocimiento e impulso para trabajar a favor de la consecución de los Objetivos de Desarrollo Sostenible»

Inleiding van het leergebied (Bijlage II): verbonden met onderwijs voor duurzame ontwikkeling en wereldburgerschap, en met het kennen van en toewerken naar de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG's).

Code: Anexo II (introducción del área)

1–17Alle 17 doelen

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.
  • Een web van verbanden maken dat laat zien hoe vooruitgang bij één doel andere doelen helpt.
• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 5 levende wezens op het schoolterrein vinden, bekijken en noteren.

Art. 8.2 — «se añadirá en alguno de los cursos del tercer ciclo la Educación en Valores Cívicos y Éticos»

Art. 8.2 — Onderwijs in burgerschaps- en ethische waarden wordt toegevoegd in een van de leerjaren van de derde cyclus (leeftijd 10–12).

Code: Art. 8.2

• SDG 5
• SDG 10
• SDG 16

• 11–13 jaar

• SDG 5 · 11–13 jaar Eerlijk verdeeld: onbetaald werk thuis en in de wereld

  Leerlingen kunnen:

  • Met gegevens vergelijken hoe onbetaald werk wereldwijd verdeeld is tussen vrouwen en mannen.
• SDG 10 · 11–13 jaar Eerlijkheidsdetectives: toegankelijkheid onderzoeken

  Leerlingen kunnen:

  • Het verschil uitleggen tussen gelijkheid (hetzelfde voor iedereen) en gelijkwaardigheid (wat ieder nodig heeft).
• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Klassenregels schrijven en testen aan wat de stilste leerling nodig heeft.

Retos del siglo XXI — «los principales retos y desafíos globales del siglo XXI» … «los Objetivos de Desarrollo Sostenible de la Agenda 2030»; «Identificar los diferentes aspectos relacionados con el consumo responsable…»

Uitdagingen van de 21e eeuw: het uitstroomprofiel is gekoppeld aan de belangrijkste wereldwijde uitdagingen en de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG's) van Agenda 2030, waaronder het herkennen van aspecten van verantwoorde consumptie.

Code: Anexo I

• SDG 12

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.

Retos del siglo XXI — «Desarrollar una actitud responsable a partir de la toma de conciencia de la degradación del medioambiente…»

Een verantwoordelijke houding ontwikkelen op basis van bewustzijn van milieudegradatie…

Code: Anexo I

• SDG 13
• SDG 14
• SDG 15

• 11–13 jaar

• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • Het broeikaseffect uitleggen en hoe het verbranden van fossiele brandstoffen het versterkt.
• SDG 14 · 11–13 jaar Plasticvangers: een onderzoek naar zwerfafval

  Leerlingen kunnen:

  • Een actie voorstellen om plastic tegen te houden voordat het in het water terechtkomt.
• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Een bijvriendelijk plekje plannen en uitleggen hoe het helpt.

STEM5 — «Participa en acciones fundamentadas científicamente para promover la salud y preservar el medio ambiente…»

STEM5 (einde basisonderwijs) — Neemt deel aan wetenschappelijk onderbouwde acties om de gezondheid te bevorderen en het milieu te behouden…

Code: STEM5

• SDG 3
• SDG 6
• SDG 7

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • De juiste stappen laten zien van handen wassen met water en zeep.
• SDG 6 · 11–13 jaar Het waterdagboek: hoeveel gebruiken we echt?

  Leerlingen kunnen:

  • Eén gewoonte kiezen om te veranderen en berekenen hoeveel water dat kan besparen.
• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energieverspilling in een gebouw opsporen en oplossingen voorstellen.

STEM2 — «Utiliza el pensamiento científico para entender y explicar algunos de los fenómenos que ocurren a su alrededor…»

STEM2 (einde basisonderwijs) — Gebruikt wetenschappelijk denken om een aantal verschijnselen in zijn of haar omgeving te begrijpen en te verklaren…

Code: STEM2

• SDG 6
• SDG 7
• SDG 13

• 6–10 jaar

• SDG 7 · 6–10 jaar Zonnekracht

  Leerlingen kunnen:

  • Met een eenvoudige proef laten zien dat de zon dingen opwarmt.
• SDG 6 · 6–10 jaar Elke druppel telt

  Leerlingen kunnen:

  • Laten zien dat maar een heel klein deel van het water op aarde zoet water is dat we kunnen gebruiken.
• SDG 13 · 6–10 jaar Weer en klimaat: de warme deken van de aarde

  Leerlingen kunnen:

  • Met een eenvoudig model beschrijven hoe gassen rond de aarde warmte vasthouden, net als een deken.

CC4 — «Comprende las relaciones sistémicas entre las acciones humanas y el entorno…» y se inicia en la adopción de «estilos de vida sostenibles»

CC4 (einde basisonderwijs) — Begrijpt de systemische verbanden tussen menselijk handelen en het milieu en begint duurzame levensstijlen aan te nemen.

Code: CC4

• SDG 12
• SDG 13
• SDG 14

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • De belangrijkste bronnen van CO₂-uitstoot op een gewone dag aanwijzen.
  • 3 veranderingen kiezen en ze rangschikken op hoeveel verschil ze maken en hoe makkelijk ze zijn.
• SDG 14 · 6–10 jaar Een oceaan in een fles

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat het meeste afval in de zee op het land begint.

CC2 — «Participa en actividades comunitarias, en la toma de decisiones y en la resolución de los conflictos…» (con referencia a los Objetivos de Desarrollo Sostenible)

CC2 (einde basisonderwijs) — Neemt deel aan gemeenschapsactiviteiten, besluitvorming en conflictoplossing (met verwijzing naar de SDG's).

Code: CC2

• SDG 11
• SDG 16

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 16 · 6–10 jaar Vredestichters

  Leerlingen kunnen:

  • Een eerlijke oplossing bedenken die voor allebei werkt.
• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Klassenregels schrijven en testen aan wat de stilste leerling nodig heeft.
• SDG 11 · 11–13 jaar Groene plekjes in grijze buurten

  Leerlingen kunnen:

  • Een kleine verbetering voor de school of een plek in de buurt plannen en onderbouwen.

CC3 — «Reflexiona y dialoga sobre valores y problemas éticos de actualidad…»

CC3 (einde basisonderwijs) — Denkt na over en bespreekt actuele waarden en ethische vraagstukken…

Code: CC3

• SDG 1
• SDG 5
• SDG 10

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 1 · 11–13 jaar Armoede is meer dan geld

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom armoede ‘multidimensionaal’ is, aan de hand van minstens 3 dimensies (inkomen, gezondheid, onderwijs, leefomstandigheden).
• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Een stereotype herkennen in een plaatje of verhaal en zeggen waarom het oneerlijk is.
• SDG 10 · 6–10 jaar Iedereen hoort erbij

  Leerlingen kunnen:

  • Zeggen waarom mensen eerlijk behandelen soms betekent dat je verschillende hulp geeft.

CE1 — «Reconoce necesidades y retos que afrontar y elabora ideas originales, utilizando destrezas creativas…»

CE1 (einde basisonderwijs) — Herkent behoeften en uitdagingen en ontwikkelt originele ideeën met behulp van creatieve vaardigheden…

Code: CE1

• SDG 9
• SDG 11

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 9 · 6–10 jaar Bouw het sterk

  Leerlingen kunnen:

  • Een ontwerp testen en verbeteren, en zeggen waardoor het sterker werd.
• SDG 9 · 11–13 jaar Kleine uitvinders: een oplossing ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een ontwerpproces volgen: een probleem vaststellen, ideeën bedenken, schetsen, labelen en verbeteren.
• SDG 11 · 6–10 jaar Mijn droomstraat

  Leerlingen kunnen:

  • Eén verandering bedenken die een straat beter maakt voor iedereen.

CCL3 — «Localiza, selecciona y contrasta, con el debido acompañamiento, información sencilla…» de distintas fuentes

CCL3 (einde basisonderwijs) — Zoekt, selecteert en vergelijkt, met ondersteuning, eenvoudige informatie uit verschillende bronnen.

Code: CCL3

• SDG 1
• SDG 6

• 11–13 jaar

• SDG 1 · 11–13 jaar Armoede is meer dan geld

  Leerlingen kunnen:

  • Eenvoudige gegevens uit een gezinsprofiel gebruiken om te bepalen in welke behoeften niet wordt voorzien.
• SDG 6 · 11–13 jaar Het waterdagboek: hoeveel gebruiken we echt?

  Leerlingen kunnen:

  • Dat gebruik vergelijken met de werkelijkheid van mensen die hun water moeten dragen.

CPSAA2 — «Conoce los riesgos más relevantes y los principales activos para la salud, adopta estilos de vida saludables…»

CPSAA2 (einde basisonderwijs) — Kent de belangrijkste gezondheidsrisico's en gezondheidsbevorderende factoren en neemt gezonde levensstijlen aan…

Code: CPSAA2

• SDG 3

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • 3 gewoontes noemen die ons helpen gezond te blijven (handen wassen, bewegen, goed slapen).
• SDG 3 · 11–13 jaar Een gezonde dag ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een evenwichtige dag plannen met beweging, gezond eten en genoeg slaap.

Art. 6.5 — «… la educación para la sostenibilidad y el consumo responsable…» se trabajarán en todas las materias

Art. 6.5 (ESO) — onderwijs voor duurzaamheid en verantwoorde consumptie moet in alle vakken aan bod komen.

Code: Art. 6.5

• SDG 12
• SDG 13

• 11–13 jaar
• 14–16 jaar

• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.
• SDG 12 · 14–16 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De principes van een circulaire economie uitleggen (verminderen, hergebruiken, repareren, recyclen, herontwerpen).
• SDG 13 · 14–16 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom systeemverandering naast individuele keuzes ook collectieve actie nodig heeft.

Art. 7 k) — «Valorar críticamente los hábitos sociales relacionados con la salud, el consumo, el cuidado, la empatía…»

Art. 7(k) — Maatschappelijke gewoonten met betrekking tot gezondheid, consumptie, zorg en empathie kritisch beoordelen…

Code: Art. 7 k)

• SDG 3
• SDG 12

• 11–13 jaar
• 14–16 jaar

• SDG 3 · 11–13 jaar Een gezonde dag ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Beoordelen welke gezonde gewoonte het moeilijkst vol te houden is en één strategie voorstellen die daarbij helpt.
• SDG 3 · 14–16 jaar Je hoofd telt mee: mentale gezondheid is gezondheid

  Leerlingen kunnen:

  • Veelvoorkomende uitdagingen voor tieners benoemen en de beschermende factoren die helpen.
• SDG 12 · 14–16 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De levenscyclus van een product in kaart brengen, van grondstoffen tot afdanking, en bepalen waar de impact het grootst is.

Anexo I — los retos del siglo XXI vinculados a «los Objetivos de Desarrollo Sostenible de la Agenda 2030»

Bijlage I — Uitdagingen van de 21e eeuw, gekoppeld aan de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG's) van Agenda 2030.

Code: Anexo I

1–17Alle 17 doelen

• 11–13 jaar
• 14–16 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 17 · 14–16 jaar Hoe de wereld de ozonlaag repareerde

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe het Protocol van Montreal (1987) landen, wetenschappers en bedrijfsleven samenbracht om de ozonlaag te beschermen.
• SDG 4 · 14–16 jaar Wel op school, maar niet leren? De wereldwijde leercrisis

  Leerlingen kunnen:

  • Onderscheid maken tussen toegang tot school en de kwaliteit van het leren, met gegevens over kinderen die niet naar school gaan en over geletterdheid.

STEM5 (enseñanza básica) — «Emprende acciones fundamentadas científicamente para promover la salud física, mental y social, y preservar el medio ambiente…»

STEM5 (einde basisvorming) — Onderneemt wetenschappelijk onderbouwde acties om de lichamelijke, geestelijke en sociale gezondheid te bevorderen en het milieu te behouden…

Code: STEM5

• SDG 7
• SDG 13

• 11–13 jaar
• 14–16 jaar

• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energieverspilling in een gebouw opsporen en oplossingen voorstellen.
• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • De belangrijkste bronnen van CO₂-uitstoot op een gewone dag aanwijzen.
  • 3 veranderingen kiezen en ze rangschikken op hoeveel verschil ze maken en hoe makkelijk ze zijn.
• SDG 7 · 14–16 jaar De overstap plannen: de transitie naar schone energie

  Leerlingen kunnen:

  • Een transitieplan in 3 stappen ontwerpen voor een school of stad en de afwegingen ervan beoordelen.

CC4 (enseñanza básica) — «Comprende las relaciones sistémicas de interdependencia, ecodependencia e interconexión entre actuaciones locales y globales, y adopta, de forma consciente y motivada, un estilo de vida sostenible y ecosocialmente responsable.»

CC4 (einde basisvorming) — Begrijpt systemische onderlinge afhankelijkheid, ecoafhankelijkheid en de verbondenheid tussen lokale en wereldwijde acties, en kiest bewust voor een duurzame, eco-sociaal verantwoorde levensstijl.

Code: CC4

• SDG 12
• SDG 15
• SDG 17

• 11–13 jaar
• 14–16 jaar

• SDG 15 · 14–16 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • Een voedselweb nabootsen en voorspellen wat er gebeurt als één soort verdwijnt.
• SDG 12 · 14–16 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De principes van een circulaire economie uitleggen (verminderen, hergebruiken, repareren, recyclen, herontwerpen).
• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Een web van verbanden maken dat laat zien hoe vooruitgang bij één doel andere doelen helpt.

CC3 (enseñanza básica) — «Comprende y analiza problemas éticos fundamentales y de actualidad…»

CC3 (einde basisvorming) — Begrijpt en analyseert fundamentele en actuele ethische vraagstukken…

Code: CC3

• SDG 1
• SDG 5
• SDG 10
• SDG 16

• 14–16 jaar

• SDG 1 · 14–16 jaar Wat werkt echt tegen armoede?

  Leerlingen kunnen:

  • Twee echte programma’s tegen armoede (geldoverdrachten en microkrediet) beoordelen aan de hand van afgesproken criteria.
• SDG 5 · 14–16 jaar Stemmen tellen: wie neemt de beslissingen?

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 oorzaken van de loonkloof tussen vrouwen en mannen uitleggen.
• SDG 10 · 14–16 jaar Verschillende startposities: ongelijkheid begrijpen

  Leerlingen kunnen:

  • Met een simulatie met verzonnen personages uitleggen hoe ongelijke kansen invloed hebben op hoe het leven uitpakt.
• SDG 16 · 14–16 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom transparantie, verantwoording en inspraak vertrouwen in instellingen opbouwen.

CE1 (enseñanza básica) — «Analiza necesidades y oportunidades y afronta retos con sentido crítico…»

CE1 (einde basisvorming) — Analyseert behoeften en kansen en pakt uitdagingen kritisch aan…

Code: CE1

• SDG 9
• SDG 11

• 11–13 jaar
• 14–16 jaar

• SDG 9 · 11–13 jaar Kleine uitvinders: een oplossing ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een ontwerpproces volgen: een probleem vaststellen, ideeën bedenken, schetsen, labelen en verbeteren.
• SDG 9 · 14–16 jaar Let op de kloof: de digitale kloof

  Leerlingen kunnen:

  • Een lokale oplossing voor infrastructuur ontwerpen en beoordelen, inclusief kosten en onderhoud.
• SDG 11 · 14–16 jaar Voor wie is de stad? Onderzoeken hoe mensen zich verplaatsen

  Leerlingen kunnen:

  • 3 onderbouwde verbeteringen voorstellen en bepalen voor wie het huidige systeem het slechtst werkt.