Andorra: Eco Heroes in het nationale curriculum

Art. 3.3 — «Afavorir la implicació de les persones en el desenvolupament d’una societat sostenible, tant en l’àmbit social com en el mediambiental i l’econòmic.»

Art. 3.3 — de betrokkenheid van mensen stimuleren bij het opbouwen van een duurzame samenleving, in haar sociale, ecologische en economische dimensies.

Code: Llei 17/2018, art. 3.3

1–17Alle 17 doelen

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.
• SDG 17 · 14–17 jaar Hoe de wereld de ozonlaag repareerde

  Leerlingen kunnen:

  • De kenmerken van een succesvol partnerschap aanwijzen (gedeeld bewijs, duidelijke doelen, steun voor armere landen, monitoring).

Art. 18.3 — «El desenvolupament d’un pensament crític i l’adopció d’actituds compromeses amb la democràcia i el principi de sostenibilitat.»

Art. 18.3 — kritisch denken ontwikkelen en houdingen die blijk geven van betrokkenheid bij de democratie en het duurzaamheidsbeginsel.

Code: Llei 17/2018, art. 18.3

• SDG 13
• SDG 16

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom gemeenschappen regels nodig hebben en wat een regel eerlijk maakt.
• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom systeemverandering naast individuele keuzes ook collectieve actie nodig heeft.
• SDG 16 · 14–17 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom transparantie, verantwoording en inspraak vertrouwen in instellingen opbouwen.

Art. 3.10 — «Promoure la formació per la pau, la solidaritat i la cooperació entre els pobles.»

Art. 3.10 — onderwijs bevorderen dat gericht is op vrede, solidariteit en samenwerking tussen volkeren.

Code: Llei 17/2018, art. 3.10

• SDG 16
• SDG 17

• 6–10 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 16 · 6–10 jaar Vredestichters

  Leerlingen kunnen:

  • Een eerlijke oplossing bedenken die voor allebei werkt.
• SDG 17 · 6–10 jaar Samen sta je sterker

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat voor de 17 doelen iedereen moet samenwerken.
• SDG 17 · 14–17 jaar Hoe de wereld de ozonlaag repareerde

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe het Protocol van Montreal (1987) landen, wetenschappers en bedrijfsleven samenbracht om de ozonlaag te beschermen.

Art. 3.11 — «Garantir la igualtat d’oportunitats i la no-discriminació fomentant la inclusió dels alumnes i atenent la seva diversitat.»

Art. 3.11 — gelijke kansen en non-discriminatie waarborgen door de inclusie van leerlingen te bevorderen en rekening te houden met hun diversiteit.

Code: Llei 17/2018, art. 3.11

• SDG 4
• SDG 10

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 10 · 6–10 jaar Iedereen hoort erbij

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen wat het betekent om iemand erbij te betrekken.
• SDG 10 · 11–13 jaar Eerlijkheidsdetectives: toegankelijkheid onderzoeken

  Leerlingen kunnen:

  • Het verschil uitleggen tussen gelijkheid (hetzelfde voor iedereen) en gelijkwaardigheid (wat ieder nodig heeft).
• SDG 4 · 11–13 jaar De weg naar school

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 4 drempels aanwijzen waardoor kinderen niet naar school gaan (afstand, kosten, werk, gender, beperking, conflict).

Art. 2 — l’actuació educativa es basa en «els principis d’equitat, el respecte dels drets humans […], la igualtat de gènere, l’educació inclusiva i l’educació en la diversitat, el plurilingüisme, la interculturalitat, el desenvolupament sostenible»

Art. 2 — de onderwijspraktijk berust op de beginselen van gelijkwaardigheid, respect voor de mensenrechten, gendergelijkheid, inclusief onderwijs, meertaligheid, interculturaliteit en duurzame ontwikkeling.

Code: Decret 392/2025, art. 2

1–17Alle 17 doelen

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 5 · 6–10 jaar Elk speelgoed, elk beroep

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat speelgoed, kleuren, spelletjes en beroepen voor iedereen zijn.
• SDG 5 · 14–17 jaar Stemmen tellen: wie neemt de beslissingen?

  Leerlingen kunnen:

  • Met gegevens beschrijven hoe vrouwen vertegenwoordigd zijn in parlementen en in leidinggevende functies.
• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.

Competència 1 — «conèixer i assumir els principis i els valors democràtics i dels drets humans, i exercir la ciutadania democràtica en el si de la mateixa comunitat, del país i, en general, a escala global.»

Algemene competentie 1 — democratische principes en waarden en mensenrechten kennen en onderschrijven, en democratisch burgerschap uitoefenen in de eigen gemeenschap, het eigen land en op wereldschaal.

Code: Decret 392/2025, art. 6.3 a) i annex I

• SDG 16
• SDG 17

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 16 · 11–13 jaar Eerlijke regels voor iedereen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom gemeenschappen regels nodig hebben en wat een regel eerlijk maakt.
• SDG 16 · 14–17 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom transparantie, verantwoording en inspraak vertrouwen in instellingen opbouwen.
  • Veranderingen voorstellen die een systeem eerlijker maken en meer verantwoording laten afleggen.
• SDG 17 · 14–17 jaar Hoe de wereld de ozonlaag repareerde

  Leerlingen kunnen:

  • Een lokaal partnerschap ontwerpen om een echt probleem op te lossen, en uitleggen wat elke partner eraan heeft.

Competència 3 — «argumentar i prendre decisions personals i socials sobre el món natural i els canvis que l’activitat humana hi genera.»

Algemene competentie 3 — argumenteren en persoonlijke en maatschappelijke beslissingen nemen over de natuurlijke wereld en de veranderingen die menselijke activiteit erin veroorzaakt.

Code: Decret 392/2025, art. 6.3 c) i annex I

• SDG 13
• SDG 15

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • Het broeikaseffect uitleggen en hoe het verbranden van fossiele brandstoffen het versterkt.
• SDG 15 · 14–17 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • De belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies uitleggen die IPBES heeft vastgesteld.
• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Klimaatgegevens (CO₂-concentratie en temperatuur) interpreteren en het verband uitleggen.

Competència 3 — «Finalment, cal fomentar la responsabilitat en qüestions ambientals.»

Algemene competentie 3 — ten slotte moet verantwoordelijkheid op milieugebied worden bevorderd.

Code: Decret 392/2025, annex I

• SDG 12
• SDG 13

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 12 · 6–10 jaar Afvaldetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom minder afval maken goed is voor de aarde.
• SDG 13 · 11–13 jaar Het broeikaseffect en onze CO₂-voetafdruk

  Leerlingen kunnen:

  • 3 veranderingen kiezen en ze rangschikken op hoeveel verschil ze maken en hoe makkelijk ze zijn.
• SDG 12 · 14–17 jaar Van wieg tot graf: de levenscyclus van een product

  Leerlingen kunnen:

  • De principes van een circulaire economie uitleggen (verminderen, hergebruiken, repareren, recyclen, herontwerpen).

C3 — «Implementar solucions tecnològiques sostenibles i socialment responsables per a problemes o necessitats socials o científics»

C3 — duurzame, maatschappelijk verantwoorde technologische oplossingen uitvoeren voor sociale en wetenschappelijke vraagstukken of behoeften.

Code: C3

• SDG 9

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 9 · 6–10 jaar Bouw het sterk

  Leerlingen kunnen:

  • Een ontwerp testen en verbeteren, en zeggen waardoor het sterker werd.
• SDG 9 · 11–13 jaar Kleine uitvinders: een oplossing ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een ontwerpproces volgen: een probleem vaststellen, ideeën bedenken, schetsen, labelen en verbeteren.
  • Een uitvinding beoordelen op wie ze helpt en wat ze nodig heeft om te werken.

C3 — «valorar críticament les innovacions científiques i tecnològiques seguint criteris de sostenibilitat i responsabilitat» […]; problemes en àmbits com «la salut, els recursos naturals, alimentaris o energètics, la sostenibilitat, etc.»

C3 — wetenschappelijke en technologische innovaties kritisch beoordelen aan de hand van criteria van duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid, op gebieden als gezondheid, natuurlijke, voedsel- of energiebronnen en duurzaamheid.

Code: C3

• SDG 2
• SDG 3
• SDG 7

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.
  • Uitleggen waarom toegang tot elektriciteit belangrijk is voor gezondheid, leren en werk.
• SDG 2 · 11–13 jaar Voedselverspillingsdetectives

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom je bij het verspillen van eten ook water, land, energie en werk verspilt.
• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat bacteriën te klein zijn om te zien en ons ziek kunnen maken.

«Bloc 2. Matèria, energia i sostenibilitat»

Blok 2: materie, energie en duurzaamheid.

Code: Bloc 2

• SDG 7

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 7 · 6–10 jaar Zonnekracht

  Leerlingen kunnen:

  • Met een eenvoudige proef laten zien dat de zon dingen opwarmt.
  • 3 energiebronnen noemen (zon, wind, brandstof zoals kolen of gas).
• SDG 7 · 11–13 jaar Energiejagers: hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar

  Leerlingen kunnen:

  • Energiebronnen indelen in hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar en het verschil uitleggen.

«Expressió argumentada d’opinions pròpies sobre l’impacte de diferents pertorbacions en els ecosistemes»

Beargumenteerd de eigen mening uiten over de impact van verschillende verstoringen op ecosystemen.

• SDG 15

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 15 · 6–10 jaar Op safari naar kleine beestjes

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom elk levend wezen belangrijk is in een leefgebied.
• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen wat bestuiving is en waarom veel voedselgewassen afhankelijk zijn van bestuivende dieren.

«Iniciativa per desenvolupar accions, projectes i campanyes de foment del respecte envers el medi ambient i els organismes que hi habiten»

Initiatief om acties, projecten en campagnes te ontwikkelen die respect bevorderen voor het milieu en de organismen die erin leven.

• SDG 14
• SDG 15

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 14 · 6–10 jaar Een oceaan in een fles

  Leerlingen kunnen:

  • 2 manieren noemen om afval uit de oceaan te houden.
• SDG 15 · 11–13 jaar De kracht van bestuivers

  Leerlingen kunnen:

  • Een bijvriendelijk plekje plannen en uitleggen hoe het helpt.
• SDG 14 · 11–13 jaar Plasticvangers: een onderzoek naar zwerfafval

  Leerlingen kunnen:

  • Een actie voorstellen om plastic tegen te houden voordat het in het water terechtkomt.

«Valoració de la importància de la bona gestió de recursos del medi»

Het belang inzien van een goed beheer van de hulpbronnen van het milieu.

• SDG 6
• SDG 12

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 6 · 6–10 jaar Elke druppel telt

  Leerlingen kunnen:

  • Eén manier uitleggen om water te besparen, zoals een druppende kraan laten maken.
• SDG 12 · 11–13 jaar Repareren, niet weggooien

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom repareren en hergebruiken van producten grondstoffen en geld bespaart.
• SDG 6 · 11–13 jaar Het waterdagboek: hoeveel gebruiken we echt?

  Leerlingen kunnen:

  • Eén gewoonte kiezen om te veranderen en berekenen hoeveel water dat kan besparen.

«Bloc 4. Viure més i viure millor» — «Salut i malaltia» (segon i tercer cicle)

Blok 4: langer en beter leven — gezondheid en ziekte (tweede en derde cyclus).

Code: Bloc 4

• SDG 3

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 3 · 6–10 jaar Bacteriebestrijders

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen dat bacteriën te klein zijn om te zien en ons ziek kunnen maken.
  • 3 gewoontes noemen die ons helpen gezond te blijven (handen wassen, bewegen, goed slapen).
• SDG 3 · 11–13 jaar Een gezonde dag ontwerpen

  Leerlingen kunnen:

  • Een evenwichtige dag plannen met beweging, gezond eten en genoeg slaap.

Pensar geogràficament «és fonamental pel benestar i la sostenibilitat del medi ambient i de la societat»

Geografisch denken is essentieel voor het welzijn en de duurzaamheid van het milieu en van de samenleving.

• SDG 11

• 6–10 jaar
• 11–13 jaar

• SDG 11 · 6–10 jaar Mijn droomstraat

  Leerlingen kunnen:

  • 3 dingen noemen die een plek veilig en prettig maken voor kinderen.
  • Eén verandering bedenken die een straat beter maakt voor iedereen.
• SDG 11 · 11–13 jaar Groene plekjes in grijze buurten

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe groene ruimtes steden helpen (koelere lucht, schonere lucht, dieren en planten, welzijn).

La importància social de la ciència «en la planificació de la sostenibilitat i la cura del medi ambient.»

Het maatschappelijke belang van wetenschap bij het plannen voor duurzaamheid en de zorg voor het milieu.

• SDG 7
• SDG 13
• SDG 15

• 14–17 jaar

• SDG 13 · 14–17 jaar Van bewijs naar actie: een klimaatcampagne opzetten

  Leerlingen kunnen:

  • Klimaatgegevens (CO₂-concentratie en temperatuur) interpreteren en het verband uitleggen.
• SDG 15 · 14–17 jaar Trek aan één draad: voedselwebben en uitsterven

  Leerlingen kunnen:

  • De belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies uitleggen die IPBES heeft vastgesteld.
• SDG 7 · 14–17 jaar De overstap plannen: de transitie naar schone energie

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen waarom de energietransitie een verandering van het hele systeem is en niet één simpele omschakeling.

«Vivim en un món globalitzat que és divers, que està interconnectat i que sovint genera desigualtats.»

We leven in een geglobaliseerde wereld die divers en onderling verbonden is en vaak ongelijkheid voortbrengt.

• SDG 1
• SDG 10

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 10 · 11–13 jaar Eerlijkheidsdetectives: toegankelijkheid onderzoeken

  Leerlingen kunnen:

  • Drempels herkennen die plekken of activiteiten voor sommige mensen moeilijk toegankelijk maken.
• SDG 10 · 14–17 jaar Verschillende startposities: ongelijkheid begrijpen

  Leerlingen kunnen:

  • Met een simulatie met verzonnen personages uitleggen hoe ongelijke kansen invloed hebben op hoe het leven uitpakt.
  • Met gegevens één vorm van ongelijkheid op minstens 3 plekken beschrijven.
• SDG 1 · 14–17 jaar Wat werkt echt tegen armoede?

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe een vicieuze cirkel van armoede van de ene generatie op de volgende kan overgaan, met minstens 3 samenhangende oorzaken.

«com a element clau del seu compromís social vers un desenvolupament sostenible»

Als kernelement van de maatschappelijke betrokkenheid van leerlingen bij duurzame ontwikkeling.

1–17Alle 17 doelen

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

Voor alle 17 doelen is er in elk van deze leeftijdsgroepen een lesplan. Bijvoorbeeld:

• SDG 17 · 11–13 jaar De doelen geven elkaar een hand

  Leerlingen kunnen:

  • Minstens 3 verbanden tussen verschillende SDG’s uitleggen.
• SDG 17 · 14–17 jaar Hoe de wereld de ozonlaag repareerde

  Leerlingen kunnen:

  • Een lokaal partnerschap ontwerpen om een echt probleem op te lossen, en uitleggen wat elke partner eraan heeft.

Emetre judicis i prendre decisions «sobre l’impacte territorial i ambiental de determinades decisions polítiques i econòmiques»; «Permet en definitiva, modelar el canvi per a un futur socialment just i sostenible»

Oordelen vormen en beslissingen nemen over de ruimtelijke en ecologische impact van politieke en economische beslissingen; uiteindelijk de verandering naar een sociaal rechtvaardige en duurzame toekomst mee vormgeven.

• SDG 11
• SDG 16

• 11–13 jaar
• 14–17 jaar

• SDG 11 · 11–13 jaar Groene plekjes in grijze buurten

  Leerlingen kunnen:

  • Een kleine verbetering voor de school of een plek in de buurt plannen en onderbouwen.
• SDG 11 · 14–17 jaar Voor wie is de stad? Onderzoeken hoe mensen zich verplaatsen

  Leerlingen kunnen:

  • Uitleggen hoe keuzes in vervoer invloed hebben op luchtkwaliteit, veiligheid, kosten en eerlijkheid.
  • 3 onderbouwde verbeteringen voorstellen en bepalen voor wie het huidige systeem het slechtst werkt.
• SDG 16 · 14–17 jaar Vertrouwen en verantwoording: hoe eerlijke besluiten worden genomen

  Leerlingen kunnen:

  • Analyseren hoe besluiten in een echt systeem worden genomen (leerlingenraad, sportclub, gemeenteraad).