Leesgids · Doel 12 · Verantwoorde consumptie
Een Kippenbout
6 tot 14 jaar
Een gratis leesgids voor gezinnen en leerkrachten: vragen per leeftijd, woorden en activiteiten.
Over het verhaal
Een Kippenbout is boek 12 van de zeventien Eco Heroes-prentenboeken, één voor elk duurzaam ontwikkelingsdoel van de VN, en hoort bij Doel 12, Verantwoorde consumptie en productie. David Fernández Sifres schreef het, Rebeca Luciani maakte de illustraties; in de Engelse uitgave heet het A Chicken Thigh. Eén kippenbout. Abril rijdt op een olifant in India, en dan gaat het verhaal terug naar de jonge Marilyn bij oma Dorothy. Marilyn laat een stukje kippenbout op haar bord liggen, en er gebeuren vreemde dingen. Geïnspireerd op Marilyn Mehlmann. Voor een kind is dat een vraag die het elke dag aan tafel kan stellen: hoeveel is genoeg, en wat gebeurt er met wat overblijft? Het boek past bij een gesprek over eten, weggooien en spullen, thuis en in de klas. Deze gids geeft gespreksvragen in drie leeftijdsgroepen, een woordenlijst, drie activiteiten die beginnen bij de broodtrommel en de koppeling met het VN-subdoel en het cijfer op de doelpagina. Het boek maakt deel uit van de ledenbibliotheek.
Thema’s om over te praten
- genoeg is een radicaal idee
- wat we verbruiken en verspillen
- wat ons echt voedt
- voedsel dat in de prullenbak belandt
- delen aan tafel
Vragen om te bespreken
6 tot 8 jaar
- In het verhaal is er maar één kippenbout. Hoe zou jij die delen als jullie thuis samen aan tafel zaten?
- Wat heb je deze week weggegooid dat nog opgegeten, gerepareerd of aan iemand anders gegeven had kunnen worden?
- Wanneer heb je genoeg gegeten? Hoe merk je dat?
- Wat is je lievelingseten? Wie heeft het allemaal gemaakt voordat het bij jou was?
9 tot 11 jaar
- Waarom noemt het verhaal genoeg een radicaal idee? Wat is er zo bijzonder aan tevreden zijn met wat je hebt?
- Elk jaar wordt er meer dan een miljard ton voedsel weggegooid. Waar gaat dat eten mis: in de winkel, in de keuken, op het bord?
- Wat is het verschil tussen wat je eet en wat je echt voedt? Kan iets je voeden zonder dat je het eet?
- Welke spullen van jou zijn weggegooid terwijl ze nog werkten? Wat had er met ze kunnen gebeuren?
12 tot 14 jaar
- Subdoel 12.3 wil tegen 2030 de voedselverspilling per persoon bij winkels en consumenten halveren. Waarom reikt dat subdoel tot in elke keuken en elke broodtrommel, en niet alleen tot fabrieken?
- Voedsel dat wordt weggegooid of verloren gaat, is samen goed voor tot 10 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Leg uit hoe een weggegooide boterham met het klimaat te maken heeft.
- Subdoel 12.5 wil veel minder afval door preventie, hergebruik en recycling. Elektronisch afval is gegroeid tot 65 miljoen ton per jaar, en minder dan een kwart wordt officieel gerecycled. Wat gebeurt er met de rest, en wie heeft daar last van?
- Genoeg is een radicaal idee, zegt het verhaal. Wat zou er in een winkelstraat veranderen als iedereen alleen kocht wat genoeg is? Wie zou daar blij mee zijn, en wie niet?
Woorden om te leren
- consumptie
- Alles wat we kopen, gebruiken en opeten.
- verantwoorde consumptie
- Kopen en gebruiken wat je nodig hebt, zonder mensen of de aarde te schaden.
- productie
- Het maken van eten en spullen, in de fabriek of op het land.
- verspilling
- Iets weggooien dat nog gebruikt of gegeten had kunnen worden.
- voedselverspilling
- Eten dat in de prullenbak belandt in plaats van in iemands maag.
- genoeg
- Precies zoveel als je nodig hebt, niet meer en niet minder.
- hergebruik
- Iets nog een keer gebruiken, voor hetzelfde of voor iets anders, in plaats van het weg te gooien.
- recycling
- Oud materiaal, zoals papier of glas, omzetten in nieuw materiaal.
- compost
- Groente- en fruitresten die verrotten tot vruchtbare aarde voor planten.
- broeikasgas
- Een gas dat warmte om de aarde vasthoudt; ook bij weggegooid eten komt het vrij.
Activiteiten
20 minuten
Word afvaldetective
Materiaal
- drie bakjes of borden
- een keukenweegschaal (optioneel)
- papier en potlood
Stappen
- Verdeel na de lunch wat er over is in drie stapels: had opgegeten kunnen worden, kan op de composthoop, en echt afval.
- Tel of weeg elke stapel en schrijf de getallen op.
- Stel samen één doel voor volgende week: de eerste stapel kleiner maken.
- Herhaal het een week later en vergelijk. Wat werkte: kleinere porties, restjes bewaren, anders inkopen?
- Maak een kaartje met jullie beste trucje en hang het op de koelkast of in de klas.
15 minuten
Het genoeg-bord
Materiaal
- papier
- kleurpotloden
- een bord als sjabloon
Stappen
- Trek een bord over op papier en teken erop een maaltijd die voor jou precies genoeg is.
- Teken ernaast wat er meestal op je bord ligt. Wat is het verschil?
- Praat erover wat er met de rest gebeurt als er te veel op ligt, en wat er gebeurt als er te weinig is.
- Bedenk hoe je de volgende keer kunt vragen om precies genoeg.
25 minuten
Restjesplan voor de week
Materiaal
- papier
- potlood
- een kijkje in de koelkast en de voorraadkast
Stappen
- Schrijf samen met een volwassene op wat er in de koelkast en de kast ligt dat deze week op moet.
- Bedenk voor drie dagen een maaltijd of een tussendoortje waarin die restjes een hoofdrol spelen. Het kind bedenkt, de volwassene kookt.
- Maak een lijst van wat jullie deze week niet hoeven te kopen omdat het er al is.
- Kijk aan het eind van de week wat er alsnog is weggegooid, en waarom.
De link met SDG 12
Doel 12 wil dat we verantwoord consumeren en produceren. Subdoel 12.3: tegen 2030 de voedselverspilling per persoon bij winkels en consumenten halveren en voedselverliezen in de keten verminderen. Subdoel 12.5: veel minder afval door preventie, recycling en hergebruik. Het cijfer op de doelpagina: 1,05 miljard ton voedsel wordt elk jaar door consumenten verspild; samen met wat verloren gaat voor de winkel is dat tot 10 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen (SDG-rapport 2026 van de VN). Een Kippenbout stelt daar één vraag tegenover: wat is genoeg?
Alles over SDG 12: Verantwoorde consumptie →Veelgestelde vragen
Voor welke leeftijd is Een Kippenbout?
Van ongeveer 6 jaar, voorgelezen, tot ongeveer 14, zelf gelezen. De gespreksvragen staan in drie leeftijdsgroepen, 6-8, 9-11 en 12-14. De afvaldetective werkt in elke klas en aan elke keukentafel.
Hoe lezen we het boek?
Een Kippenbout is inbegrepen bij een gezins- of schoolabonnement van Eco Heroes en wordt in de browser gelezen, op telefoon, tablet of laptop. Het is uitgegeven in het Engels, Spaans, Frans, Duits, Italiaans, Portugees, Catalaans en Deens. Wie Nederlands kiest, leest de Engelse uitgave, A Chicken Thigh; deze gids, de site, de spellen, de quiz, de video's en de lesplannen zijn in het Nederlands.
Waar komen de cijfers over voedselverspilling vandaan?
Van de pagina over Doel 12 op deze site, die The Sustainable Development Goals Report 2026 van UN DESA citeert, met de cijfers zoals gepubliceerd in juli 2026. Zodra de doelpagina wordt bijgewerkt, werken we de gids bij.
Lees het hele boek
‘Een Kippenbout’ staat in de Eco Heroes-bibliotheek voor leden met een gezins- of schoolabonnement. Deze gids is openbaar: gebruik hem vrij thuis of in de klas.