Leesgids · Doel 1 · Geen armoede
De Bomenvrouw
6 tot 14 jaar
Een gratis leesgids voor gezinnen en leerkrachten: vragen per leeftijd, woorden en activiteiten.
Over het verhaal
De Bomenvrouw is boek 1 van de zeventien Eco Heroes-prentenboeken, één voor elk duurzaam ontwikkelingsdoel van de VN, en opent de bibliotheek met Doel 1, Geen armoede. Het is geschreven door Ricardo Alcántara en geïllustreerd door Noemí Villamuza; in de Engelse uitgave heet het The Tree Woman. Het verhaal volgt een vrouw die leert dat armoede niet alleen over geld gaat, maar over toegang tot grond, rechten en gemeenschap. Overal waar ze komt plant ze zaadjes van verandering, en zo verandert haar dorp boom voor boom. Voor een kind maakt dat armoede concreet: geen cijfer, maar één plek en één persoon die geduldig doorgaat. Het boek leent zich voor samen voorlezen thuis of in de klas en hoort bij de pagina, de video en de quiz over Doel 1 op de site. Deze gids geeft gespreksvragen in drie leeftijdsgroepen, een woordenlijst, drie activiteiten die bijna niets kosten en de link naar het VN-subdoel, zodat je zonder voorbereiding kunt beginnen. Het boek maakt deel uit van de ledenbibliotheek.
Thema’s om over te praten
- armoede is meer dan geld
- grond, rechten en gemeenschap
- geduld en kleine daden
- bomen planten
- één persoon verandert een dorp
Vragen om te bespreken
6 tot 8 jaar
- De Bomenvrouw plant overal zaadjes. Wat zou jij graag willen laten groeien in jullie straat?
- Noem drie dingen die je elke dag nodig hebt. Welke daarvan kun je in een winkel kopen, en welke niet?
- Wat betekent het om bij een buurt of een dorp te horen? Wie hoort er allemaal bij jouw buurt?
- Een boom groeit heel langzaam. Heb jij weleens ergens lang op moeten wachten? Hoe was dat?
9 tot 11 jaar
- In het verhaal gaat armoede niet alleen over geld. Wat kan iemand nog meer missen, behalve geld?
- Waarom zou een heel dorp veranderen als er bomen bijkomen? Bedenk minstens drie dingen die een boom aan mensen geeft.
- De Bomenvrouw verandert haar dorp boom voor boom. Wat is het verschil tussen iemand één keer helpen en iets voorgoed veranderen?
- Welke kleine actie zou jij elke week kunnen herhalen, zodat het na een jaar iets groots is geworden?
12 tot 14 jaar
- Het boek koppelt armoede aan toegang tot grond, rechten en gemeenschap. Kies er één en leg uit hoe het verlies daarvan een gezin arm kan houden, ook als iedereen hard werkt.
- Subdoel 1.1 wil extreme armoede tegen 2030 overal uitroeien, en de armoedegrens ligt nu op 3,00 dollar per dag. Waarom heb je zo'n grens nodig, en wat zie je er niet mee?
- Sinds 2015 is het aandeel mensen in extreme armoede met maar drie procentpunt gedaald. Wat zou er volgens jou moeten veranderen om dat sneller te laten gaan?
- Waar zie je armoede in jouw eigen stad of dorp, en welke systemen zitten erachter: lonen, huren, prijzen of nog iets anders?
Woorden om te leren
- armoede
- Te weinig hebben voor de gewone dingen: eten, een huis, een dokter, school.
- extreme armoede
- Leven van minder dan ongeveer drie dollar per dag, de grens die de Wereldbank gebruikt om de armste mensen op aarde te tellen.
- armoedegrens
- Het bedrag per dag waaronder iemand als arm wordt geteld. Die grens wordt af en toe bijgesteld.
- toegang
- Ergens bij kunnen of iets mogen gebruiken, zoals grond, schoon water of een school.
- rechten
- Dingen waar ieder mens recht op heeft, zoals veiligheid, onderwijs en meepraten over beslissingen.
- gemeenschap
- De mensen om je heen die dezelfde plek delen en op elkaar letten.
- grond
- Het stuk land waarop je kunt wonen, bouwen of iets verbouwen. Wie geen grond heeft, is van anderen afhankelijk.
- zaadje van verandering
- Een kleine daad die groeit tot iets groots, zoals een zaadje dat een boom wordt.
- waardigheid
- Behandeld worden, en jezelf behandelen, als iemand die ertoe doet.
Activiteiten
25 minuten
Wie houdt jullie straat draaiende?
Materiaal
- papier
- potlood
- een korte wandeling of een raam
Stappen
- Loop door jullie buurt, of doe het in gedachten, en schrijf elk beroep op dat nodig is om de buurt te laten werken: de vuilnisophaal, de buurtwinkel, de buschauffeur, degene die de straatlantaarns repareert.
- Zet naast elk beroep wie het doet en of je die persoon weleens hebt bedankt.
- Praat erover welke van die banen volgens jullie genoeg betalen om van te leven, en hoe je dat zou kunnen uitzoeken.
- Kies samen één persoon van de lijst om deze week te bedanken, met een briefje of een praatje.
30 minuten
Een zaadje in een potje
Materiaal
- een leeg yoghurtbakje of bloempotje
- aarde of potgrond
- een droge boon, linze of ander zaadje uit de keukenkast
- water
Stappen
- Vul het potje met aarde, duw het zaadje zo diep als je vingertop de grond in en geef een beetje water.
- Zet het voor een raam en geef om de twee dagen een klein beetje water. Teken het potje één keer per week.
- Praat terwijl je wacht over wat de Bomenvrouw allemaal moest afwachten, en waarom ze toch doorging.
- Als het zaadje opkomt, bedenk dan samen waar het buiten zou kunnen staan en wie ervoor zou zorgen.
20 minuten
Wat kost geen geld?
Materiaal
- een groot vel papier
- stiften of kleurpotloden
Stappen
- Verdeel het vel in drie kolommen: Geld, Rechten en Mensen.
- Schrijf of teken in elke kolom wat een gezin nodig heeft om goed te leven: eten en een huis onder Geld, naar school mogen onder Rechten, buren die helpen onder Mensen.
- Bespreek de lastige gevallen: in welke kolom hoort grond om op te wonen? En een dokter?
- Sluit af met één zin per persoon: iets wat ik heb zonder dat ik ervoor heb gewerkt, en iets waar iemand anders hard voor heeft gewerkt, maar dat ik heel gewoon vind.
De link met SDG 1
Doel 1 vraagt om een einde aan armoede in al haar vormen, overal ter wereld. Subdoel 1.1: tegen 2030 extreme armoede uitroeien voor alle mensen. Subdoel 1.2: armoede in al haar vormen halveren, volgens de eigen definitie van elk land. Het cijfer op de doelpagina: 837 miljoen mensen leven nog in extreme armoede, ongeveer 1 op de 10, van minder dan 3,00 dollar per dag (prijzen van 2021), volgens het SDG-rapport 2026 van de VN. De Bomenvrouw brengt dat terug tot één dorp en één boom tegelijk.
Alles over SDG 1: Geen armoede →Veelgestelde vragen
Voor welke leeftijd is De Bomenvrouw?
Om voor te lezen vanaf ongeveer 6 jaar, om zelf te lezen tot ongeveer 14. De vragen in deze gids zijn verdeeld in drie leeftijdsgroepen, 6-8, 9-11 en 12-14, zodat hetzelfde boek in één gezin of op een hele school bruikbaar is.
Hoe lezen we het boek?
De Bomenvrouw is een van de 17 geïllustreerde boeken die bij een gezins- of schoolabonnement van Eco Heroes zijn inbegrepen; je leest het in de browser op telefoon, tablet of laptop. De uitgaven zijn Engels, Spaans, Frans, Duits, Italiaans, Portugees, Catalaans en Deens. Wie Nederlands kiest, leest de Engelse uitgave, The Tree Woman. Deze gids, de site, de spellen, de quiz, de video's en de lesplannen zijn in het Nederlands.
Kunnen we eerst iets van Doel 1 uitproberen?
Ja. De pagina over Doel 1, de video's bij Doel 1, het eerste hoofdstuk van het spel en de quiz over Doel 1 zijn gratis en voor iedereen open, zonder account. Ze gaan over hetzelfde subdoel en dezelfde cijfers als deze gids.
Lees het hele boek
‘De Bomenvrouw’ staat in de Eco Heroes-bibliotheek voor leden met een gezins- of schoolabonnement. Deze gids is openbaar: gebruik hem vrij thuis of in de klas.