Leesgids · Doel 14 · Leven in het water
Een Bril naar een Andere Wereld
6 tot 14 jaar
Een gratis leesgids voor gezinnen en leerkrachten: vragen per leeftijd, woorden en activiteiten.
Over het verhaal
Een Bril naar een Andere Wereld is boek 14 van de zeventien Eco Heroes-prentenboeken, één voor elk duurzaam ontwikkelingsdoel van de VN, en hoort bij Doel 14, Leven in het water. David Fernández Sifres schreef het, Jordi Vila Delclòs maakte de illustraties; de Engelse uitgave heet Glasses to Another World. De hoofdpersoon zet zijn duikbril op en betreedt een andere wereld: stil, blauw, adembenemend en kwetsbaar. Onder het oppervlak is het leven vreemder en kostbaarder dan we ons voorstellen, en om het te beschermen, moeten we het eerst zien. Voor een kind is dat precies de volgorde die werkt: eerst kijken, dan zorgen. Het boek past bij een strandvakantie, een bezoek aan een aquarium of gewoon een emmer water op het schoolplein, en bij de vraag waar ons zwerfafval heen gaat. Deze gids geeft gespreksvragen in drie leeftijdsgroepen, een woordenlijst, drie activiteiten met papier, een kaart en een schoenendoos en de koppeling met het VN-subdoel en het cijfer op de doelpagina. Het boek maakt deel uit van de ledenbibliotheek.
Thema’s om over te praten
- eerst zien, dan beschermen
- een wereld onder het oppervlak
- stil, blauw en kwetsbaar
- overbevissing
- zwerfafval dat naar zee spoelt
Vragen om te bespreken
6 tot 8 jaar
- De hoofdpersoon zet zijn duikbril op en ziet een andere wereld. Wat denk je dat hij als eerste ziet?
- Ben jij weleens onder water geweest met je ogen open, in bad of in het zwembad? Wat hoorde en zag je?
- Welke dieren wonen er in de zee? Welke daarvan heb je in het echt gezien?
- Als vissen mochten stemmen, welke ene regel zouden ze mensen dan laten volgen?
9 tot 11 jaar
- Om het leven onder water te beschermen, moeten we het eerst zien, zegt het verhaal. Waarom is het moeilijker om iets te beschermen wat je nooit ziet?
- Meer dan een derde van de onderzochte visbestanden is overbevist. Wat betekent overbevist: wat gebeurt er als je meer vist dan er bijkomt?
- Zwerfafval van onze straten spoelt naar zee. Welke weg zou een snoeppapiertje bij jullie school afleggen tot aan de zee?
- Het verhaal noemt de onderwaterwereld kwetsbaar. Wat kan haar kapotmaken, en wat kan haar helpen?
12 tot 14 jaar
- Subdoel 14.4 wilde tegen 2020 een einde aan overbevissing en illegale visserij. Die deadline is verstreken, maar meer dan 10 procent van de oceaan is nu beschermd en er is een nieuw verdrag voor de volle zee. Is dat genoeg om van vooruitgang te spreken?
- Subdoel 14.1 vraagt om veel minder vervuiling van de zee, vooral vanaf het land. Waarom begint de bescherming van de oceaan op straat en in de rivier?
- 35,5 procent van de onderzochte visbestanden is overbevist; 64,5 procent zit binnen duurzame grenzen. Welk van die twee getallen zou jij in een krantenkop zetten, en waarom?
- Een duikbril verandert hoe je naar de zee kijkt. Welke bril zou een visser, een toerist en een zeebioloog opzetten, en hoe zou je ze dezelfde zee laten zien?
Woorden om te leren
- oceaan
- Het grootste water op aarde; de oceanen bedekken het grootste deel van de planeet.
- visbestand
- Alle vissen van één soort die samen in een stuk zee leven.
- overbevissing
- Meer vis vangen dan er geboren wordt, zodat er steeds minder overblijft.
- duurzaam vissen
- Zo vissen dat er volgend jaar nog evenveel vis is.
- vervuiling
- Vuil, plastic of gif dat in het water terechtkomt en dieren en planten schaadt.
- zwerfafval
- Afval dat op straat of in de natuur ligt en met de wind en de regen naar zee kan spoelen.
- beschermd zeegebied
- Een stuk zee waar vissen en andere dieren met rust worden gelaten, zodat ze kunnen herstellen.
- volle zee
- Het deel van de oceaan dat ver van de kust ligt en van geen enkel land is.
- kwetsbaar
- Makkelijk te beschadigen en moeilijk te herstellen.
- oppervlak
- De bovenkant van het water, de grens tussen onze wereld en die eronder.
Activiteiten
30 minuten
Volg het zwerfafval
Materiaal
- een kaart van de buurt en een kaart van het land (op papier of op een scherm)
- papier
- kleurpotloden
- een wandeling met een volwassene
Stappen
- Kies één stuk zwerfafval bij jullie schoolhek of voordeur. Raak het niet aan; teken het.
- Zoek het dichtstbijzijnde putje. In welke sloot, beek of rivier zou het water daarvandaan stromen?
- Volg de route op de kaart tot aan de zee en teken hem: putje, rivier, kust.
- Schat hoe lang het afval erover zou doen, en wat het onderweg tegenkomt: vissen, vogels, een dam, een zuivering.
- Bedenk op welke plek op de route het afval het makkelijkst tegengehouden had kunnen worden. Dat is meestal de eerste meter.
45 minuten
Een kijkdoos van de andere wereld
Materiaal
- een schoenendoos
- blauw papier of blauwe verf
- touw of draad
- papier, kleurpotloden, een schaar met ronde punten
- plakband
Stappen
- Maak een kijkgat in de korte kant van de doos en bekleed de binnenkant met blauw: dat is het water.
- Teken en knip dieren en planten uit die onder water leven, en hang ze op verschillende diepten aan draadjes.
- Voeg één ding toe dat er niet hoort: een stukje plastic, een visnet van touw.
- Laat anderen door het kijkgat kijken en vertel wat ze zien, net als door een duikbril. Vraag wat als eerste opvalt: het leven of het afval?
20 minuten
De regel van de vissen
Materiaal
- een groot vel papier
- stiften
Stappen
- Beantwoord samen de vraag: als vissen mochten stemmen, welke ene regel zouden ze mensen laten volgen?
- Iedereen schrijft zijn of haar regel op een strook papier. Lees ze voor en stem: welke regel wint?
- Maak van de winnende regel een poster met een tekening van de zee zoals de vissen die zouden willen.
- Praat erover wie die regel in het echt zou moeten uitvoeren: vissers, winkels, de regering, jullie zelf.
De link met SDG 14
Doel 14 wil het leven in zeeën en oceanen beschermen. Subdoel 14.4: een einde aan overbevissing en aan illegale en destructieve visserij; de deadline van 2020 is verstreken, maar meer dan 10 procent van de oceaan is nu beschermd. Subdoel 14.1: vervuiling van de zee voorkomen en sterk verminderen, vooral vanaf het land. Het cijfer op de doelpagina: 35,5 procent van de onderzochte visbestanden is overbevist, 64,5 procent zit binnen duurzame grenzen (meest recente wereldwijde beoordeling, SDG-rapport 2026 van de VN). Het boek begint waar bescherming begint: bij kijken.
Alles over SDG 14: Leven in het water →Veelgestelde vragen
Voor welke leeftijd is Een Bril naar een Andere Wereld?
Om voor te lezen vanaf ongeveer 6 jaar, om zelf te lezen tot ongeveer 14. De gespreksvragen staan in drie leeftijdsgroepen, 6-8, 9-11 en 12-14. De kijkdoos is voor de jongsten het leukst; het volgen van het zwerfafval werkt vanaf een jaar of 9.
Hoe lezen we het boek?
Een Bril naar een Andere Wereld is inbegrepen bij een gezins- of schoolabonnement van Eco Heroes en wordt in de browser gelezen, op telefoon, tablet of laptop. De uitgaven zijn Engels, Spaans, Frans, Duits, Italiaans, Portugees, Catalaans en Deens; wie Nederlands kiest, leest de Engelse uitgave, Glasses to Another World. Deze gids, de site, de spellen, de quiz, de video's en de lesplannen zijn in het Nederlands.
Waar komen de cijfers over visbestanden vandaan?
Van de pagina over Doel 14 op deze site, die The Sustainable Development Goals Report 2026 van UN DESA citeert, met de cijfers zoals gepubliceerd in juli 2026. Wordt de doelpagina bijgewerkt, dan passen we deze gids aan.
Lees het hele boek
‘Een Bril naar een Andere Wereld’ staat in de Eco Heroes-bibliotheek voor leden met een gezins- of schoolabonnement. Deze gids is openbaar: gebruik hem vrij thuis of in de klas.