Leesgids · Doel 15 · Leven op het land
Uittocht
6 tot 14 jaar
Een gratis leesgids voor gezinnen en leerkrachten: vragen per leeftijd, woorden en activiteiten.
Over het verhaal
Uittocht is boek 15 van de zeventien Eco Heroes-prentenboeken, één voor elk duurzaam ontwikkelingsdoel van de VN, en hoort bij Doel 15, Leven op het land. Het is geschreven door David Fernández Sifres en geïllustreerd door Ester García; in de Engelse uitgave heet het Exodus. Abril kijkt naar een documentaire van David Attenborough die opstijgt naar de ruimte. Aan boord van het ruimteschip EXODUS staan twee robots op het punt te landen op een planeet die ze THREE noemen. Geïnspireerd op Sir David Attenborough. Voor een kind is dat beeld makkelijk vast te houden: haal één woord uit een zin en de zin klopt niet meer. Dit is het boek om te lezen vóór een wandeling, een bezoek aan het bos of een uurtje op een grasveld met een vergrootglas. Deze gids geeft gespreksvragen in drie leeftijdsgroepen, een woordenlijst, drie activiteiten waarvan er twee buiten plaatsvinden en de koppeling met het VN-subdoel en het cijfer op de doelpagina. Het boek maakt deel uit van de ledenbibliotheek.
Thema’s om over te praten
- elke soort is een woord
- luisteren naar de natuur
- bossen die verdwijnen
- eeuwenoude bomen
- wat voorgoed verandert
Vragen om te bespreken
6 tot 8 jaar
- Welke dieren en planten zie jij op weg naar school?
- Welk wild dier of welke wilde plant bij jou in de buurt zou je het minst graag kwijtraken? Wat heeft het nodig om te leven?
- De hoofdpersoon luistert een leven lang naar de natuur. Wat hoor je als je buiten heel stil bent?
- Hoe oud is de oudste boom die je kent? Wie heeft die allemaal zien groeien?
9 tot 11 jaar
- Elke soort is een woord in het verhaal van het leven. Wat gebeurt er met een zin als je er één woord uit haalt? En met een bos als er één soort verdwijnt?
- Sinds 2015 is de wereld 41 miljoen hectare bos kwijtgeraakt. Waarom kappen mensen bossen, en wat verliezen ze erbij?
- Wat is het verschil tussen een dier dat bedreigd is en een dier dat uitgestorven is? Waarom is dat tweede voorgoed?
- Welk stukje natuur in jullie buurt zou jij beschermen als je het voor het zeggen had? Wat zou je verbieden, en wat juist toelaten?
12 tot 14 jaar
- Subdoel 15.2 wilde tegen 2020 ontbossing stoppen en bossen herstellen. In 35 jaar zijn de bossen in de wereld met 203,1 miljoen hectare gekrompen. Wat zegt het dat zo'n deadline verstrijkt zonder dat het doel is gehaald?
- Subdoel 15.5 vraagt dringend actie tegen het verlies aan biodiversiteit. In 2025 liep 44 procent van de rifbouwende koralen in warm water een groot risico om uit te sterven. Waarom hoort een koraal bij Leven op het land in deze gids, en wat verbindt bos en rif?
- Wat weet iemand die lang op één plek leeft dat een wetenschapper met een satelliet niet weet, en andersom?
- Het risico dat soorten uitsterven blijft stijgen. Welke keuzes in jouw eigen land, over landbouw, wegen of huizen, hebben daar invloed op, en wie maakt die keuzes?
Woorden om te leren
- soort
- Een groep dieren of planten die bij elkaar horen, zoals alle merels of alle eiken.
- biodiversiteit
- Alle verschillende soorten die samen op één plek of op de hele aarde leven.
- ontbossing
- Bossen kappen of platbranden om er iets anders van te maken, zoals akkers of wegen.
- hectare
- Een stuk land zo groot als ongeveer anderhalf voetbalveld.
- uitsterven
- Als de allerlaatste van een soort doodgaat en de soort voorgoed weg is.
- bedreigde soort
- Een dier of plant waarvan er nog zo weinig zijn dat hij kan uitsterven.
- jungle
- Een dicht, warm en nat bos waar heel veel soorten dieren en planten leven.
- herbebossing
- Nieuwe bomen planten waar vroeger bos was.
- ecosysteem
- Alle planten, dieren en hun omgeving samen op één plek, die elkaar nodig hebben.
Activiteiten
30 minuten
Safari op tien vierkante meter
Materiaal
- een stuk touw of vier stokjes om een vak af te zetten
- papier en potlood
- een vergrootglas (optioneel)
Stappen
- Zet een klein stukje gras, park of schoolplein af, ongeveer drie bij drie stappen.
- Tel in 15 minuten elk levend wezen dat jullie kunnen vinden: insecten, planten, mossen, vogels die landen. Teken wat je niet kent.
- Vergelijk de stukjes met elkaar: welk is het rijkst, en waarom? Ligt het aan schaduw, water, of hoe vaak er gemaaid wordt?
- Doe de safari in een ander seizoen nog eens op hetzelfde stukje en vergelijk de lijsten.
- Kies één soort van de lijst en zoek uit wat die nodig heeft om te blijven.
15 minuten
Het verhaal met één woord minder
Materiaal
- papier
- potlood
Stappen
- Schrijf samen een verhaaltje van tien woorden over een bos waarin elk woord een soort is: eik, specht, mier, paddenstoel, hert.
- Streep één woord door en lees het verhaal opnieuw. Klopt het nog? Wat is er veranderd?
- Streep nog een woord door. Wanneer is het geen verhaal meer?
- Praat erover wat dit te maken heeft met de zin uit het boek: verlies er één en het verhaal verandert voorgoed.
15 minuten
Een boom, een jaar lang
Materiaal
- een schrift
- kleurpotloden
- een boom in de buurt die je elke maand kunt bezoeken
Stappen
- Kies samen één boom bij huis of school en geef hem een naam.
- Teken hem elke maand op dezelfde bladzijde van het schrift: blad, bloesem, vrucht, kale takken. Schrijf erbij welke dieren je erin of eromheen ziet.
- Meet elke keer de omtrek van de stam met een touwtje en zet de lengte in het schrift.
- Blader aan het eind van het jaar terug. Wat heeft de boom allemaal gedaan terwijl niemand keek?
De link met SDG 15
Doel 15 wil het leven op het land beschermen: bossen, dieren, insecten en bodem. Subdoel 15.2: duurzaam bosbeheer, ontbossing stoppen, bossen herstellen en veel meer bebossing; de deadline van 2020 is verstreken en in 35 jaar zijn de bossen met 203,1 miljoen hectare gekrompen. Subdoel 15.5: dringend actie tegen het verlies aan biodiversiteit en het uitsterven van soorten. Het cijfer op de doelpagina: 41 miljoen hectare bos verloren sinds 2015 (SDG-rapport 2026 van de VN). Uittocht geeft dat verlies een stem: elke soort is een woord, en elk woord telt.
Alles over SDG 15: Leven op het land →Veelgestelde vragen
Voor welke leeftijd is Uittocht?
Van ongeveer 6 jaar, voorgelezen, tot ongeveer 14, zelf gelezen. De gespreksvragen staan in drie leeftijdsgroepen, 6-8, 9-11 en 12-14. De safari en de boom werken met elke leeftijd; het verhaal met één woord minder is vanaf een jaar of 8 het sterkst.
Hoe lezen we het boek?
Uittocht is inbegrepen bij een gezins- of schoolabonnement van Eco Heroes en wordt in de browser gelezen, op telefoon, tablet of laptop. Het is uitgegeven in het Engels, Spaans, Frans, Duits, Italiaans, Portugees, Catalaans en Deens. Wie Nederlands kiest, leest de Engelse uitgave, Exodus; deze gids, de site, de spellen, de quiz, de video's en de lesplannen zijn in het Nederlands.
Waar komt het cijfer van 41 miljoen hectare vandaan?
Van de pagina over Doel 15 op deze site, die The Sustainable Development Goals Report 2026 van UN DESA citeert, met de cijfers zoals gepubliceerd in juli 2026. Als de doelpagina nieuwe cijfers krijgt, werken we deze gids bij.
Lees het hele boek
‘Uittocht’ staat in de Eco Heroes-bibliotheek voor leden met een gezins- of schoolabonnement. Deze gids is openbaar: gebruik hem vrij thuis of in de klas.