Leesgids · Doel 7 · Schone energie
Een Gefronste Blik
6 tot 14 jaar
Een gratis leesgids voor gezinnen en leerkrachten: vragen per leeftijd, woorden en activiteiten.
Over het verhaal
Een Gefronste Blik is boek 7 van de zeventien Eco Heroes-prentenboeken, één voor elk duurzaam ontwikkelingsdoel van de VN, en hoort bij Doel 7, Betaalbare en duurzame energie. Het is geschreven door Ricardo Alcántara en geïllustreerd door Matías Acosta; in de Engelse uitgave heet het A Furrowed Brow. De hoofdpersoon fronst haar wenkbrauwen en kijkt naar de horizon, waar de windturbines draaien. Energie kan schoon en eindeloos zijn, als we er maar naar willen reiken, en haar generatie zal geen kapotte wereld erven. Voor een kind begint het boek bij iets wat het zelf kan zien, een turbine in de verte of een zonnepaneel op een dak, en maakt het van daaruit de sprong naar wie stroom heeft en wie niet. Het leent zich voor een wandeling en een stroomcheck thuis. Deze gids geeft gespreksvragen in drie leeftijdsgroepen, een woordenlijst, drie veilige activiteiten die bijna niets kosten en de koppeling met het VN-subdoel en het cijfer op de doelpagina. Het boek maakt deel uit van de ledenbibliotheek.
Thema’s om over te praten
- schone energie aan de horizon
- zon, wind en water
- een generatie die kiest
- wie heeft stroom en wie niet
- reiken naar wat kan
Vragen om te bespreken
6 tot 8 jaar
- De hoofdpersoon fronst haar wenkbrauwen als ze naar de horizon kijkt. Wanneer frons jij? Wat denk je dat zij ziet?
- Welke dingen in jullie huis hebben stroom nodig? Welke zouden ook zonder kunnen?
- Heb je weleens een windturbine of een zonnepaneel gezien? Hoe denk je dat die stroom maken?
- Wat zou je het eerst missen in een huis zonder elektriciteit als het donker wordt? En wat zou je in plaats daarvan doen?
9 tot 11 jaar
- In het verhaal kan energie schoon en eindeloos zijn, als we er maar naar reiken. Wat betekent reiken hier? Wie moet er reiken: kinderen, ouders, de regering?
- 655 miljoen mensen leven zonder elektriciteit. Wat doen zij als het donker wordt, en hoe koken ze?
- Wat is het verschil tussen energie uit kolen of olie en energie uit zon, wind of water? Waarom noemt het doel de tweede soort schoon?
- In het verhaal zal haar generatie geen kapotte wereld erven. Wat zou jij willen erven, en wat niet?
12 tot 14 jaar
- Subdoel 7.1 belooft tegen 2030 betaalbare, betrouwbare en moderne energie voor iedereen. Waarom staan die drie woorden er alle drie? Welk is het moeilijkst waar te maken?
- Als de trend doorzet, koken in 2030 nog zo'n 1,8 miljard mensen met vervuilende brandstoffen in huis. Wat heeft rook in de keuken te maken met gezondheid, met bossen en met het klimaat?
- Subdoel 7.2 wil veel meer hernieuwbare energie in de wereld. Wat houdt dat tegen: geld, techniek, gewoonte of iets anders?
- Wie beslist in jouw gemeente over zonnepanelen en windmolens, en wie is ertegen? Waarom?
Woorden om te leren
- energie
- De kracht die nodig is om iets te laten bewegen, warm te maken of te laten branden: in een lamp, een auto of je eigen lichaam.
- elektriciteit
- Stroom: energie die door draden loopt en lampen, koelkasten en telefoons laat werken.
- hernieuwbare energie
- Energie uit een bron die niet opraakt, zoals zon, wind en stromend water.
- fossiele brandstof
- Kolen, olie en gas, die diep uit de grond komen en bij het verbranden de aarde opwarmen.
- windturbine
- Een hoge mast met wieken die door de wind draaien en zo stroom maken.
- zonnepaneel
- Een plaat op een dak of in een veld die zonlicht omzet in stroom.
- betaalbaar
- Zo goedkoop dat gewone gezinnen het kunnen betalen.
- betrouwbaar
- Er is wanneer je het nodig hebt, zonder dat de stroom steeds uitvalt.
- schoon koken
- Koken zonder rook van brandhout, houtskool of kerosine in huis.
- horizon
- De lijn in de verte waar de lucht de aarde of de zee lijkt te raken.
Activiteiten
20 minuten
Doe een stroomcheck
Materiaal
- papier
- potlood
- drie kleuren stiften
Stappen
- Loop door jullie huis of klaslokaal en schrijf alles op wat in het stopcontact zit of op een oplader staat.
- Verdeel de lijst in drie kleuren: nodig, fijn om te hebben, en kan nu meteen uit.
- Zet samen één ding uit dat in de derde groep staat, en één uit de tweede groep.
- Hang de lijst op en kijk een week later wat nog steeds uit staat. Wat was makkelijk, en wat niet?
- Bedenk welke apparaten op de lijst in een huis zonder elektriciteit allemaal ontbreken, en wat mensen daar in plaats daarvan doen.
30 minuten
Zoek de energie aan de horizon
Materiaal
- papier
- potlood
- een wandeling met een volwassene
Stappen
- Maak een wandeling door de buurt en turf alles wat met energie te maken heeft: zonnepanelen, een windturbine in de verte, schoorstenen, laadpalen, hoogspanningsmasten.
- Zet bij elk ding of het energie maakt, vervoert of gebruikt.
- Kijk thuis naar de lijst: wat is schoon, en wat niet? Waar twijfelen jullie?
- Teken de horizon van jullie buurt zoals die er over twintig jaar uit zou kunnen zien, als het aan jullie lag.
60 minuten
Een uur zonder stroom
Materiaal
- een zaklamp
- een spel of een boek
- een klok
Stappen
- Spreek een uur af, liefst als het schemert. Zet alle lampen en schermen uit; alleen de zaklamp mag aan. Geen kaarsen.
- Doe wat mensen zonder elektriciteit doen: praten, een spel spelen, iets vertellen, naar buiten kijken.
- Let op wat je mist en wat je juist leuk vindt. Schrijf het op zodra de lampen weer aan zijn.
- Praat erover hoe het zou zijn als dit elke avond zo was, en waarom het doel zegt dat energie betrouwbaar moet zijn.
De link met SDG 7
Doel 7 wil betaalbare en duurzame energie voor iedereen. Subdoel 7.1: tegen 2030 universele toegang tot betaalbare, betrouwbare en moderne energie, dus ook schoon koken zonder rook in huis. Subdoel 7.2: het aandeel hernieuwbare energie in de wereld aanzienlijk vergroten. Het cijfer op de doelpagina: 655 miljoen mensen leefden in 2024 zonder elektriciteit (SDG-rapport 2026 van de VN). Een Gefronste Blik zet daar één blik tegenover: naar de turbines aan de horizon, en naar de wereld die een generatie wil erven.
Alles over SDG 7: Schone energie →Veelgestelde vragen
Voor welke leeftijd is Een Gefronste Blik?
Van ongeveer 6 jaar, voorgelezen, tot ongeveer 14, zelf gelezen. De gespreksvragen staan in drie leeftijdsgroepen, 6-8, 9-11 en 12-14. Het uur zonder stroom kun je met alle leeftijden samen doen.
Hoe lezen we het boek?
Een Gefronste Blik hoort bij een gezins- of schoolabonnement van Eco Heroes, net als de andere zestien, en wordt in de browser gelezen op telefoon, tablet of laptop. Het is verschenen in het Engels, Spaans, Frans, Duits, Italiaans, Portugees, Catalaans en Deens; wie Nederlands kiest, leest de Engelse uitgave, A Furrowed Brow. Deze gids, de site, de spellen, de quiz, de video's en de lesplannen zijn in het Nederlands.
Waar komen de cijfers over elektriciteit vandaan?
Van de pagina over Doel 7 op deze site, die The Sustainable Development Goals Report 2026 van UN DESA citeert, met de cijfers zoals gepubliceerd in juli 2026. Wordt de doelpagina bijgewerkt, dan werken we de gids bij.
Lees het hele boek
‘Een Gefronste Blik’ staat in de Eco Heroes-bibliotheek voor leden met een gezins- of schoolabonnement. Deze gids is openbaar: gebruik hem vrij thuis of in de klas.